ÖÐRENCÝ ve REHBERLÝK...

GELECEÐÝN MESLEKLERÝ NELERDÝR?

 Yapýlan yatýrýmlar doðrultusunda yeni olduðu kadar uzmanlaþmayý gerektiren bir pek çok meslek gençleri bekliyor. Bir zamanlar doktorluk, öðretmenlik ve mühendislik el üstünde tutulurdu. Son yýllarda her alanda meydana gelen deðiþiklik meslekleri de deðiþtirmiþ durumda. Elbette deðiþim fýrtýnasý, geçmiþe dair her türlü mesleðe olan alakayý deðiþtiremedi.

Bir zamanlar itibarlý olan meslekler günümüzde de önemini korumakta. Bununla birlikte geçmiþin gözde meslekleri ile geleceðin gözbebeði olan meslekler bir arada yaþayacak, ve onlarýn da ortak paydasý uzmanlaþma olacak. Yeni mesleklerin ortaya çýkmasýnda geliþmiþ olan ülkeler önemli rol oynamaktadýr. Elbette ABD bu konuda baþý çekiyor. ABD’nin 2000 yýlýnda yapacaðý yatýrýmlar, mühendisliliðin bir çok farklý alanda ortaya çýkacaðýnýn sinyalini veriyor. Yapýlacak yatýrýmlarý altý alanda toplamak mümkün. Bunlar; malzeme sentezi ve üretimi, taþýmacýlýk, biliþim ve iletiþim, bioteknoloji gibi alanlar dikkati çekiyor. Önümüzdeki yýllarda makine, bilgisayar, malzeme, endüstri, çevre ve kimya gibi mühendislik alanlarýn ön plana çýkmasý bekleniyor. Ayrýca iþletme, fiyatlandýrma uzmanlýðý promosyon analistleri, kalite mühendisleri, kalite mühendisleri marka araþtýrmacýlarý aranan mesleklerden olacak. Teknolojik deðiþiminin meslekler üzerinde belirgin etkisini yapýlan araþtýrmalar gösteriyor. Örneðin Ýngiltere’de yeni açýlan iþ yerlerinin % 73’ü teknoloji tabanlý. Eleman arayan þirketlerin % 58’i teknoloji eðitimi almýþ elemanlar tercih ediyor.

Türkiye’de ise yapýlan planlamada öncelikle AR-GE (Araþtýrma geliþtirme), teknolojik geliþme, çevre koruma vb. Yeni çalýþma alanlarýna ayrýlacaðý belirtiliyor. AR-GE’ye ABD’de gayri safi milli hasýladan ayrýlan pay %2,8, Japonya’da % 3 oranýnda iken; bu Türkiye’de % 0,5 dolaylarýnda. Planlamada öngörülen hedeflere ulaþýldýðý taktirde mühendislerin önü açýk görülmekte. Gelecek dönemde telekomünikasyon yazýlýmcýlarý, elektronik, bilgisayar ve iletiþim teknikerlerin önünün parlayacaðý yönünde.

TIBBIN YILDIZI SÖNMEDÝ

Gelecekte týp ve týbbi bilimlerin yýldýzý parlamaya devam edecek. Nöroþirurji (beyin cerrahisi) geleceðin ilgi gören mesleklerinden olacak. Bunun gerekçesi ise stres, depresyon, melankoli gibi rahatsýzlýklarýn kaynaðýnýn beyinden kaynaklý olmasýdýr. Ayný zamanda kanserin nedenini araþtýracak olan onkologlar, hastalýklarýn kaynaðýný araþtýracak olan genetikçiler gelecekte aranan mesleklerden olacak. Zorlaþan hayat þartlarý altýnda ezilen insanlar için psikiyatristler aranan insanlar olacak.

FÝYATLANDIRMA UZMANLARI GÜNÜMÜZ ÞÝRKETLERÝN GÖZDELERÝ.

Fiyatlandýrma uzmanlarý yeni ürünlerin piyasaya çýkmadan önce gerçek fiyatlarýný belirlemek için ön çalýþmalar yapýyorlar. Ticaretin her zaman revaçta olduðu günümüzde onlara her zaman ihtiyaç var.

MESLEKLER VE TANIMLARI

Basýn Yayýn Yüksek Okullarýnýn yaný sýra bir konuda uzmanlýk eðitimi alanlar, meslekte edinilecek deneyimle birlikte bu mesleði yapabilirler. Çalýþma alanlarý, gazeteler, radyo ve televizyon kanallarý, haber ajanslarý.

TÜM DEVRE TASARIM VE ÜRETÝM UZMANLIÐI

Üniversitelerin elektronik mühendisliði bölümlerindeki lisans eðitiminin üçüncü yýlýndan sonra mikro elektronik bölümü seçiliyor. Tüm devre tasarýmý, iyon ekme tekniði konularýnda lisansüstü eðitimi yapýlýyor. TÜBÝTAK ve üniversitelerin dýþýnda Türkiye’deki çalýþma alanlarý kýsýtlý. Ancak, dünyada önü oldukça açýk bir iþkolu. Bu alanda eðitim alan Türk mühendisleri yurtdýþýnda cazip koþullarda çalýþýyorlar.

SAÐLIK, EMNÝYET, ÇEVRE KORUMA UZMANLIÐI

Çevre mühendisliði konusunda lisans eðitiminin ardýndan iþletme alanýnda yüksek lisans yapýlmasý gerekiyor. Ancak çevre mühendisliði eðitimnde emniyetle ilgili yeterli bilgi verilmediði için, bu konudaki deneyim sanayiden ediniliyor. Diðer mühendislik kollarýndan da bu mesleðe geçiþ yapýlabiliyor.

MOLEKÜLER BÝYOLOJÝ

Bilkent, ODTÜ ve Boðaziçi Üniversitesi’nde moleküler biyoloji ve genetik dallarýnda lisans eðitimi yapýlýyor. Üniversite ve TÜBÝTAK gibi eðitim kurumlarýnýn yaný sýra yurtdýþýnda iþ alanlarý var.

BÝYOTEKNOLOJÝ

Biyoloji eðitiminden sonra moleküler biyoloji ve genetik dallarýnda yüksek lisans yapmak gerekiyor. Enerji sektörü, üniversite ve TÜBÝTAK baþlýca çalýþma alanlarý.

ÇEVRE BÝYOTEKNOLOJÝSÝ

Çevre konusundaki lisans eðitiminin yaný sýra tarým ve ziraat mühendisleri de bu alana geçiþ yapabiliyorlar. Ancak, meslek içi eðitimler ve konuyla ilgili lisans eðitimi almalarý gerekiyor.

Türkiye’de biyoteknoloji alanýnda faaliyet gösteren þirket sayýsý fazla deðil. Dünyada bu mesleðe ilgi giderek artýyor. Geliþtirilen ürünler için alýnan patentler, bu iþi yapanlara yüksek kazanç saðlýyor.

GAYRIMENKUL DANIÞMANLIÐI

Gayrimenkul geliþtirme danýþmanlýðý, dünyada yaygýn bir iþ kolu olmasýna karþýn Türkiye’de pek bilinmiyor. Gelecekte bu mesleði seçenler kazanacak. Yatýrým yapýlmasý halinde arsa gibi taþýnmazlarýn ekonomik deðerini belirleyen bu iþ kolu, fabrika ve þirketlerin de belirli zamanlarda ekonomik deðerlendirmesini yapýyor. Batý’da ipotek bankacýlýðýnýn geliþmesiyle yaygýnlaþan gayrimenkul geliþtirme danýþmanlýðýnýn, Türkiye’de de ayný süreci izleyeceði yorumlarý yapýlýyor. Teminat amaçlý gayrimenkul deðerlemesinin, gerçek ve bilimsel deðerler kullanýlarak yapýlmasý, birçok yatýrýmcýya kaynak saðlamasý açýsýndan da önem taþýyor.

SERMAYE PÝYASASI UZMANI

Bir ülkedeki menkul kýymetleri, yabancý yatýrýmcýlara pazarlayan uluslararasý sermaye piyasasý uzmanlarý, ülkeye finansman saðlýyor. Mesleðini hem keyifli, hem de milli yaný aðýr basan bir meslek olarak tanýmlanýyor. dikkatli bir çalýþma süreci gerektiriyor. iktisat ve iþletmeyle birlikte, muhasebe, finans, pazarlama ve diðer sosyal bilgiler dallarýnda alýnacak eðitimler çok önemli olmaktadýr.

Tombul’a göre, Türkiye’de sermaye piyasalarýnýn yeni geliþmesi, bu mesleði gelecekte öne çýkaracak nedenlerden biri olarak kabul ediliyor. Tombul, sermaye piyasalarýnýn geliþmeden hiçbir ülkenin geliþmeyeceðini vurguluyor:

“Türkiye’de borsa yolun çok baþýnda ve spekülatif aðýrlýklý olarak ilerliyor. Ama bu böyle olmayacak. Her ülke bu aþamadan geçiyor. Bir ülkenin geliþmesi, sermaye piyasalarýnýn geliþmesine baðlý. Bu durum Türkiye için de geçerli.”

SAÐLIK, EMNÝYET, ÇEVRE UZMANI

Bu meslek, iþyerinde çalýþanlarýn kendi saðlýklarýný koruyarak çalýþmalarýný saðladýðý gibi, þirketin çevreye zarar verip vermediðini de kontrol ediyor. Üretim faliyetleri çoðalýp, yeni tesisler açýldýkça, gelecekte bu konunun uzmanlarýna büyük ihtiyaç duyulacak. Ölçek farký gözetilmeden tüm þirketler, bu konuyla ilgili danýþmanlýk hizmeti alarak, eleman çalýþtýracaklar.

Mesleði ön plana itecek geliþmelerden biri de þirketlerin ISO 14000 belgesi alma zorunluluklarý. Çevreyle ilgili bir sertifika olan ISO 14000’i alabilmeleri için Saðlýk,

GAZETECÝLÝK

insanlarýn haber alma ihtiyaçlarý gelecekte de artarak devam edecek. Bu nedenle gerek yazýlý, gerek görsel basýn önem kazanacak. Bugününün gazetecileri, özellikle savunma, ekonomi, magazin gibi alanlarda uzmanlaþmayý tercih ediyorlar. böylece, geçmiþteki herþeyi bilen gazeticiler dönemi tarihe karýþýyor.

SPÝKERLÝK

Özel televizyon kanallarýnýn çoðalmasýyla birlikte önem kazanan haber spikerliði , bugün gençler arasýnda en çok tercih edilen mesleklerden biri. Gelecekte de yenileri açýlacak olan televizyon kanallarýyla haber spikerliði gederek popülaritesini artýracak.

YÖNETÝCÝLER

Endüstri çaðýnda, yöneticilerle iþçiler arasýnda “sosyal kontrat”lar gündeme gelebilecek. “Ömür boyu iþ garantisi” kavramý aðýrlýk kazanarak iþgücünün eðitimine önem verilecek. Gerçek deðiþim ise yönetim biçimlerinde yaþanacak. Sistem, vardiyasýz çalýþma, iþ paylaþýmý, geçici profesyoneller ve yöneticiler üzerine kurulacak.

Yöneticiler, yeterli iþ bilgisi olmayan iþçiler için özel yönetim planlarýný devreye sokacaklar. iyi eðitim görmüþ ve iþ bilgisi tam olan uzmanlara ise özel motivasyon programlarý uygulanacak. Böylece, her iki gruba da önce kendini , sonra iþini geliþtirme fýrsatlarý sunulacak.

Meslek içi eðitimler artacak, danýþmanlýk hizmeti veren þirketler önem kazanacak. Eðitilen ve iþ deneyimi kazanan çalýþanlar, kendi mesleklerini þirketin ihtiyaçlarý konusunda kullanabilmeyi amaçlayan ileriye dönük planlar yapabilecekler. Yönetim, her düzeydeki çalýþanýn ihtiyaç duyduðu rahat ortamý saðlayacak, bunun karþýlýðýnda ise onlardan þirkete yeni fikir kazandýrmasýný ve ürünler katmasýný isteyebilecek. Organizasyonun baþarýlý olmasý ise ana hedef olacak.

Teknolojinin etkileri, eðitim, sosyo-ekonomik sistem, organizasyonel eðilim, pazarda globalizasyon, iþgücü gibi unsurlar, 2005 yýlý yönetim ve yöneticilerin ana konularýný oluþturuyor. Orta kademe yöneticiler gerekli teknolojileri kullanarak, kurum içinde toparlayýcý, organize edici, süzgeçten geçirici bir rol oynayacaklar.

Sýnýrlarýn kalkmasýyla birlikte çok yönlü iþgücü potansiyelini yönetecek olan yöneticilerin baþarýlarý, bu gruplarý birleþtirerek, verim alabilmesiyle ölçülecek. Tüm çalýþmalar iþ gruplarýnýn oluþmasýyla yürütülecek. Bu gruplar, yeni kararlarý verirken müþteriden, varolan iþ gücü potansiyeline ve kurumun dýþ dünyadaki yapýsýna kadar birçok bulguyu inceleyecek. Onlarýn inisiyatif kullanmalarý saðlanacak.

Kýsacasý, 2005 yýlý yöneticileri, izleyici, atak, insana odaklý, esnek, risklere açýk, lider, vizyon sahibi olan ve insanlarýn performansýný ölçebilen bir yapýda olanlar arasýndan seçilecek. Bilgiyi, teknolojiyi, rekabet ortamýnda bir avantaj haline getirebilen yöneticiler, kendi güçleri yerine verimliliði en önemli güç olarak görebilecekler.

Emniyet ve Çevre (SEÇ) sistemlerine sahip olmalarý gerekiyor. Gelecekte, gerek Türk, gerekse yabancý þirketlerin mal satabilmek için gerekli olan ISO 14000’e yönelmeleriyle bu alanda hizmet verecek onlara büyük ihtiyaç duyulacak.

<-  Geri

REHBERLÝK SERVÝSÝ

 www.egitiminsesi.com © 2006