AÝLE ve REHBERLÝK...

ANA - BABA EL KÝTABI

 

Sýhhatli, mes’ud ve baþarýlý çocuklar yetiþtirmek için 

ANA-BABA OLMANIN TEMEL ÝLKELERÝ

Kimse kimseye yasamayý öðretemez. Çocuðunuza hayatý hazýr bir reçete olarak sunamazsýnýz.

Çocuðunuzun hayat yolunu çizemezsiniz, ona ancak kendi yolunu çizebileceði bir harita verebilirsiniz.

Çocuðunuzun yetiþkinliðinde size göstereceði ilgi ve yakýnlýk, sizin kendi anne-babanýza gösterdiðinizden fazla olamaz. Buna mezarlýk ziyaretleri de dahildir.

Sevginin büyükten küçüðe, saygýnýn küçükten büyüðe yöneleceði doðru deðildir. Büyüðün küçüðe göstereceði saygý, küçüðe saygýlý olmayý öðretir.

Çocuða saygý demek, onun baðýmsýz bir varlýk olduðunu kabullenmek demektir.

Fazla sevginin çocuðunuza zarar vereceðini düþünmeyin. Sevginin fazlasý zarar vermez. Zararla olan yanlýþ sevgidir.

Çocuðunuza birçok þeyi þartlý olarak verebilirsiniz. Ancak sevginiz “þartlý” deðil, “kayýtsýz þartsýz” olmalýdýr.

Çocuðunuz en çok, sevgiyi hak etmediðini düþündüðünüz sýrada sevgiye ihtiyaç duyar.

Çocuklarýnýza vereceðiniz en deðerli hediye ilgi ve zamanýnýzdýr.

Çocuðunuza canla hayvan (kedi, Balýk, kus, köpek) alin. Bir canlýyla iliþki, onda sevgi ve sorumluluk duygularýný sözlerle saðlanamayacak ölçüde geliþtirir.

Ender durumlar dýþýnda, anne-baba daima ayni tarafta olmalýdýr. Böylece çocuk, anne-babanýn zaaflarýndan yararlanmak gibi bir yola baþvurmayý öðrenmez.

Hoþgörü, çocuðunuzu sizin istediðiniz gibi davranmaya iteklendirir.

Hoþgörü, karþýmýzdakini istediðimiz gibi olmaya zorlamak denil, kendi istediði gibi olmasýna imkan vermektir.

Hoþgörü ile büyüyen çocuklar, sabýrlý ve hoþgörülü olmayý öðrenirler.

Anne-baba olmanýn en zor tarafý, bir þeyin nasýl doðru yapýlacaðýný bildiði halde, yanlýþ yapýlmasýna sabýr göstermektir.

Amaçlar, uðurlarýnda adým adým çaba harcanýrsa ve düzenli olarak o yönde gayret gösterilirse gerçekleþir. Mutlu ve saðlýklý çocuklar yetiþtirmek bilinçli bir zaman yatýrýmý gerektirir.

Çocuðunuza öðüt vereceðinize ona örnek olun.

“Kibarlýk, vericilik ve dürüstlük” ancak yaþanarak öðrenilir. Örneðin, bir satýcýnýn size fazla verdiði para üstünü mutlaka çocuðun önünde geri verin.

erkek çocuklarýn babalarýný, kýz çocuklarýn annelerini örnek aldýklarý görüsü doðru sayýlamayacak kadar “genel” bir görüþtür. Çocuklar sýcak, yumuþak ve verici yetiþkinleri kendilerine örnek alýrlar.

Çocuðunuza deðerlerinizi benimsetmek istiyorsanýz, az kýzýn ve yumuþak olun.

Hata yaptýðýnýz zaman bunu kabul edin ve dile getirin.

Çocuðunuza karþý yaptýðýnýz bir davranýþýnýz sizi üzüyorsa ondan özür dilemekten çekinmeyin.

Çocuk anne-babanýn görülen birçok özelliðini aldýðý gibi, gözle görülmeyen özelliklerini de alýr.

Çocuðunuzun mizacýndan memnun deðilseniz, kendinizin ve esinizin ayni yastaki durumunu soruþturun. þaþýlacak benzerlikler bulacaksýnýz.

Çocuðunuz baðýmsýz bir birey olacaktýr. Onu sizin kiþiliðinizin deðerlendirileceði bir karne gibi görmekten vazgeçin.

BEBEKLÝK VE ÇOCUKLUK

Bebekler kendilerine gülünmesinden ve kendileriyle yumuþak bir sesle konuþulmasýndan mutlu olurlar ve algýlarý geliþir. Bebeðinize gülün ve onunla konusun.

Bazý anne-babalar bebeklerin zekasýný geliþtirebileceklerini düþünürler. Yatak çarþaflarýnýn renkli ve desenli olmasý gibi þeyler bebeðin algýsýnýn geliþmesi için yeterlidir. Bunun ötesinde Çocuðunuzun zekasýný geliþtiremezsiniz. Çocuðunuzu zorlamayýn.

Bebeðinizin diþ çýkartýrken, yürümeye ve konuþmaya baslarken, huysuz olacaðýný kabullenin.

Bebekler geliþimlerinin her aþamasýnda huzursuz ve çekilmez olurlar.

Çocuðunuzun televizyon sebebiyle geç yatmayý alýþkanlýk haline getirmesine izin vermeyin.

Atalarýmýz “Uyusun da büyüsün” demiþler. Bugün doðru söylediklerini biliyoruz. Büyüme hormonu gece uykuda salgýlanýr. Geç yatan çocuklar saðlýksýz olur. On iki yasýna kadar çocuklar kisin en geç 21.00, yazýn 22.00’de yatmalýdýr.

Yemek konusunda çocuðun üstüne fazla düþmeyin. Onun da özel tercihleri olabileceðini kabul edin.

Çocuðunuz önündeki yemeði yemekte zorlanýyorsa, tabaðý bitirmeye mecbur etmek yerine, yarýsýný yemesini isteyin. Belki yarim tabak eksik yemek yer, ancak adýna “uzlasma” denilen ve hayati yaþanýlýr kýlan bir özellik kazanma yolunda önemli bir adim atar.

Oyun oynayarak, komiklik yaparak yemek yedirmeyin. Aksi takdirde yemek saatinde özel ilgi bekler.

Hela terbiyesi büyük ve küçük çisi için ayrý ayrý var olmaz. Ýki yaþýna gelen çocuðun annesi iki gece uykusuz kalmayý göze alýrsa bu is çözülür.

Çocuðunuza okumayý okula baþlamadan öðretmek için denemede bulunun, ancak asla zorlamayýn. Çocuðunuza okul öncesi öðretmek istediklerinizi oyunla yapýn. Zevk alýyorsa devam edin, istekli deðilse býrakýn.

Sayýlarý öðrendikten sonra Çocuðunuza harçlýk verin. Tasarruflarýný teþvik edin.

Çocuðunuza paranýn deðerini öðretin. Her konudaki alim kararýnýn öncelikle “ucuz” veya “pahali”likla deðil, alýnacak nesnenin bu paraya “deger” veya “degmez” olusu ile ilgili olduðunu anlatýn.

Çocuðunuzun harçlýðý ile yaptýðý harcamalarý yönlendirin, ancak karþý çýkmayýn. yanlýþ yapmadan doðrunun bulunamayacaðýný unutmayýn.

Haftalýk alýþveriþinizi çocuðunuzla yapýn ve taleplerini sýkýlmadan ve dürüst olarak cevaplandýrýn. Böylece Çocuðunuza “para gerçeði”nizi yaþatarak öðretmiþ olursunuz.

Bas yaþýndan baþlayarak Çocuðunuza günlük program yapýn. Sekiz yaþýndan baþlayarak programda onun fikirlerine yer verin. On yaþýndan baþlayarak býrakýn programýný kendisi yapsýn.

Günlük program ders ve sorumluluklarýn toplamý deðildir. Programýn içinde eðlenme, dinlenme, okuma, televizyon seyretme ve sosyalleþmenin yer almasýný teþvik edin.

Çocuðunuza sik sik ders çalýþmasý gerektiðini hatýrlatmaktansa, yaptýðý günlük programý televizyonun yanýna asmasýný isteyin.

Küçük çocuðunuzu asla direksiyona oturtmayýn, araba kullanýrken kucaðýnýza almayýn.

On iki yaþýna gelmeden çocuðunuzu arabanýn önüne oturtmayýn. Araba hareket halindeyken çocuk arkada ve baðlý olmalýdýr.

Altý yaþýna kadar çocuklar, arkada iki koltuk arasýnda ayakta durmaya bayýlýrlar. Bir kaza sýrasýnda en büyük zararýn arkada, ortada oturana ve durana geldiðini hep hatýrlayýn.

Çocuðunuzu yaz okullarýna gönderirken çok dikkatli olun. Yaz okullarýnýn büyük çoðunluðu, vaat edilenlerin aksine çocuklarýn kendi haline býrakýldýðý yerlerdir.

Yaz okullarýnýn çoðu, çocuða yasinin ötesinde cinsel eðitim vermeye yarar.

Çocuðunuzun gittiði yaz okulunu sik sik ziyaret edin, aksaklýklarý yöneticilerle görüsün.

Çocuðunuzun hak ettiði ilgiyi görmesinin tek yolu budur.

ÇOCUÐU KABULLENMEK

Çocuðunuzu olmasýný istediðiniz gibi deðil, olduðu gibi kabul edin. Böylece olabileceklerinin en iyisi olmalarýna imkan verirsiniz.

Çocuðunuzu deðiþtiremezsiniz. Onu ancak deðiþim için cesaretlendirebilir ve isteklendirebilirsiniz.

Küçük çocuðunuzu deðiþtirmeye çalýþmak, onun üzerine oturmaya benzer. Ýstediðinizi elde ettiðinizi düþündüðünüz sýrada, altta kalanýn enkaz olduðunu fark edersiniz.

Çocuðunuzun sahip olmadýðý özelliklere üzülmek yerine, sahip olduklarýna sevinin.

Çocuðunuzun yansýttýðý kiþiliði kabul edin.

Çocuðunuzun yaptýðý, elinden gelendir. Çocuðunuzun sýnýrlarýný kabullenin.

Sizin istediðiniz ve Çocuðunuzun yapamadýðý birçok þey, gerçekte Çocuðunuzun elinden gelmediði için yapamadýðý þeylerdir.

Çocuðunun “çok akilli, ama tembel” olduðunu düþünen anne-babalarýn çoðu ya birinci, ya ikinci yargýlarýnda yanýlýyorlardýr.

“Çok akýl” mutlaka herhangi bir alanda çocuðun ortaya yaþýtlarýndan çok farklý bir þey koymasýna imkan verir. (Ýste size Çocuðunuzun çok akilli olup olmadýðýný sýnayacak bir ölçü)

OYUN - OYUNCAK

Hangi yasta olursa olsun, çocuðunuzla oynadýðýnýz oyunlarý kaybedin. Çocuðunuzun “yenile yenile yenmeyi öðreneceðini” düþünüyorsanýz yanýlýyorsunuz. Çocuklar yenildikleri zaman daima oyuna ilgilerini kaybederler.

Çocuðunuza pahalý elektronik oyuncaklar almak isteðiniz zaman iki kere düþünün. Bozar diye oynamasýna izin vermediðiniz zaman, hem sevincini, hem giriþimciliðini engellemiþ olursunuz.

Pahalý elektronik oyuncaklar büyük çoðunlukla kullanýþlý oyuncaklar deðildir. Çünkü verdikleri ilk sevincin ötesinde birçok sýkýntý getirirler.

ÝLETÝÞÝM

Küçük Çocuðunuza bir þey söylerken, diz çökerek onunla ayni hizaya gelmeye çalýsýn. Sizinle iþbirliði yapmaya daha istekli olduðunu göreceksiniz.

Çocuðunuzun her yasta anlattýðýný, sýkýntýdan patlasanýz bile can kulaðýyla dinleyin.

Söyleyeceklerini bilseniz bile çocuðunuzu iyi dinleyin. Vaktiniz yoksa bunu ona söyleyin ve sonra dinleyin.

Çocuðunuzun anlattýklarýný dinlemiyorsanýz, bir süre sonra onun da sizi dinlemediðini fark edersiniz.

çocuðunuzu yargýlamadan dinleyin. Böylece onun gerçek duygu ve problemlerini öðrenme þansýnýz olur.

Çocuðunuzun duygularýna karþý çýkmayýn. Düþüncenin doðrusu, yanlýþý olsa bile, duygunun doðrusu, yanlýþý olmaz.

Korkuyorum, diyorsa “Ne var bunda korkacak?” diye karþý çýkmak yerine, “Demek korkuyorsun” diyerek sarilin. Göreceksiniz hem korkusunu anlatacak, hem de onu yenme þansý artacaktýr.

Kendisini sýkýntýya sokan her yaþantýsýndan sonra, “ne sonuç çýkarttýðýný” sorarak, “ders almasýna” ve “tecrübe kazanmasýna” yardýmcý olun. O sýrada onunla asla tartýþmayýn. Ders vermeye kalkmayýn. Mutlaka gerekiyorsa bunlarý daha sonra, duygularý yatýþtýktan sonra yapýn.

Çocuðunuzu hatasýný görmesi için zorlamayýn. Böylece aradan zaman geçince gerçeði görmesini kolaylaþtýrmýþ olursunuz.

Çocuðunuzu kendinize düþman etmek istemiyorsanýz, bir baþarýsýzlýðýndan sonra “Ben sana demedim mi?” demeyin.

Çocuðunuza emir vermeyin. Ondan isteyin.

Çocuðunuza bir satýcýdan istediði tenzilatý veya tavizi kavga etmeden almasýný öðretin.

Haksýzlýða uðradýðýnýza inandýðýnýz bir yerde, hakkinizi arayýþ biçiminize Çocuðunuzun tanýk olmasýný saðlayýn. Ona kavga etmeden ve baðýrmadan haksýzlýklara karþý çýkmanýn mümkün olduðunu gösterin.

Çocuðunuzu dinlerken, mutlaka yüzüne bakin ve onunla göz iliþkisi içinde olun. Kendisine önem verildiðini hissedecektir.

Çocuðunuzla iddialaþmayýn. yumuþak bir sesle “Ben böyle düþünüyorum” deyin ve susun.

Dediðinizi kabul etme ihtimali artar (hemen deðilse bile, biraz sonra).

“Ne” söylediðinizden çok daha önemli olan “nasýl” söylediðinizdir. Ýliþkiniz istemediðiniz gibi geliþiyorsa, ifadenizi ve beden dilinizi kontrol edin.

Ýletiþim kiþiye deðil, kiþiyle yapýlýr. Siz konuþurken Çocuðunuz susup dinliyorsa, boþa konuþuyorsunuz demektir.

Kimse duymak istemeyen biri kadar saðýr deðildir.

Çocuðunuza düþünce ve duygularýný ifade etme fýrsatý verin ve cevap veriyor diye ona kýzmayýn.

Çocuðunuza doðru bilgi verin. “nasýl olsa anlamaz”, “bunu onun iyiliði için yapýyorum” gibi gerekçelerin arkasýna sýðýnmayýn. Kaybolan güven geri gelmez.

Çocuklarla anlaþmanýn en iyi yolu, onlara iyi niyetle yaklaþmaktýr.

Çocuðunuzla aranýzdaki duygusal çatýþma, istemediðiniz boyutlara varýyorsa, “kimin hakli olduðunu” düsünmek yerine, varmak istediðiniz amacý düþünün ve davranýþýnýzý gözden geçirin.

Çocuðunuzun yaptýðý bir þeyden hoþlandýðýnýzda, bunu sebebiyle belirtin. Böylece “otomatik” teþekkür yerine, insanlarý mutlu eden “özel teþekkür”e geçebilirsiniz.

Bir tartýþma sýrasýnda asla birkaç problemi birlikte çözmeye çalýþmayýn. Konularý teker teker ele alin.

Gazeteden okuduðunuz haberi, size tekrar okusa da, ilgiyle dinleyin. Böylece ortak bir duygu paylaþmýþ olursunuz.

Çocuðunuzun ilgilendiði konulardan, kitaplardan, müzikten zevk almaya çalýsýn. Ýyi arkadaþlýk, paylaþýlan ortak heyecanlarla gerçekleþir.

Çocuklarýnýzý spor, tiyatro gösterisi, diploma töreni gibi özel günlerinde yalnýz býrakmayýn.

EÐÝTÝM

Eðitmek doðru tepki vermektir.

Eðitim doðrularý söylemek deðil, doðrularý yapmaktýr. Çocuðunuza örnek olmaya gayret edin. Gerisi gelir.

Çocuðunuza vereceðiniz eðitimin amacý, onun sorumluluk düzeyini geliþtirmek ve olgunlaþmasýný saðlamak olmalýdýr.

Basarili terbiye sisteminin özelliði ödüllendirici ve keyiflendirici olmasýdýr. Çocuðunuza “aferin” demekte cömert olun.

Çocuðunuza size islerinizde yardim etme fýrsatý verin.

Onun için en iyi seçimi yapmýþ olmanýz önemli deðildir. Çocuðunuza seçme hakki verin.

Çocuklarýnýzýn yanlýþlarýný deðil, doðrularýný yakalayýn.

Çocuðunuza iyi sözler söylemekten ve onu övmekten korkmayýn. Þýmaran çocuklarý hayat hizaya sokar.

Þýmartmaktan kaçýnayým derken güvenini zedelediðiniz çocuklara güven kazandýrmak çok daha zordur.

Çocuklarý istediðiniz yönde geliþtirmenin yolu, doðru yaptýklarý zaman fark etmek ve olumlu konuþmaktýr. “Aferin, ellerini yýkadýn”, “seni ders çalýþýrken görmek beni çok memnun etti” gibi sözler, doðrularýn fark edilmesidir ve olumlu davranýþlarýn kazanýlmasý için çok önemlidir.

Takdir edilen ve övülen çocuklar, anne-babalarýný ve arkadaþlarýný takdir etmeyi öðrenirler.

Atalarýmýz “taç giyen bas akýllanýr” demiþler. Çocuðunuza küçük baþarýlarý karsýsýnda olumlu sýfatlarla yaklaþýrsanýz ona en büyük hazine olan, kendine güven duygusunu kazandýrýrsýnýz.

Çocuðunuza ne derseniz, öyle olma ihtimalini artýrýrsýnýz. “Tembel”, “sorumsuz”, “asi”, “inatçi” gibi olumsuz sýfatlar, bu özellikleri geliþtirir.

çocuðunuzu hiçbir zaman baþkasýyla kýyaslamayýn.

Önemli olan Çocuðunuzun kardeþine veya arkadaþlarýna kýyasla ne kadar basarili olduðu deðil, kendi yapabileceklerine kýyasla ne kadar basarili olduðudur.

Çocuðunuzun hatasýný asla baþkalarýnýn yanýnda konuþmayýn. çocuðunuzu asla baþkalarýnýn yanýnda eleþtirmeyin.

Sýk eleþtirilen çocuklar içe kapanýk ve güvensiz olurlar.

Çocuðunuzun dýþ görünüþ ve özellikleri ile ilgili hep olumlu sözler söyleyin. “Þisko, cýlýz, göbeðine bak, kemiklerin sayýlýyor” gibi sözler söylemekten kaçýnýn. Bu tür sözler yalnýzca hayat boyu sürecek bir yetersizlik duygusu yerleþtirmeye yararlar.

Suçlanan ve her konuda kabahat bulunan çocuklar, suçlamayý ve yalan söylemeyi öðrenirler.

Çocuklarýnýzla asla alay etmeyin, onlarý küçük düþürmeyin ve utandýrmayýn.

Alay edilen çocuklar, utanmayý öðrenirler.

Davranýþlar davranýþlarý doðurur. Ne kadar hakli sebeplere dayanýrsa dayansýn, kýzgýn ve öfkeli bir tarz, Çocuðunuzun da ayni özelliklere sahip olmasýna sebep olur. Kendinizi bu halinizle aynada görmekten mutlu olacaksanýz devam edin.

Kavgacýlýk ve hýrçýnlýk, sevimsiz ve daima öðrenilmiþ özelliklerdir. Çocuðunuzda bu davranýþlarý görürseniz, aile içindeki iliþki ve örnekleri gözden geçirin.

Çocuklar kýzgýn insanlarý sevmezler. Ne kadar hakli sebeplere dayanýrsa dayansýn, ortada kýzmaya hazýr bir insan gibi dolaþmayýn.

Kýzgýn olduðunuz bir sýrada, hayat dersi vermeye kalkmayýn.

Kýrgýnlýðýnýzý ve kýzgýnlýðýnýzý fazla uzatmayýn. Çocuðunuza hiçbir zaman ve hiçbir sebeple küsmeyin.

Bütün çocuklar birbirlerine benzer gibi gözükürler ama her çocuðun diðerinden farký vardýr.

Bunlarý fark etmeye çalýþýn ve dile getirin.

Çocuklarýnýzýn çevresine çeþitli vesilelerle sizin için ne kadar deðerli olduklarýný belirten notlar yazýn.

Çocuklarýnýza asla küfretmeyin, onlara kötü dua etmeyin.

Çocuðunuzun hayattan zevk almasýna yardim edin. Onu mutlu eden etkinlikleri destekleyin ve bunu dile getirin.

Öðrendiðiniz fýkralarý Çocuðunuza anlatýn. Onun size anlattýklarýný can kulaðýyla dinleyin.

Çocuðunuzun yaptýðýna “Bu yanlýþ” demek yerine, “Þu bölümü iyi, acaba diðer bölümü daha farklý olabilir miydi?” diye yaklaþýn. Yanlýþýný söyleyerek Çocuðunuzu düzeltemezsiniz.

Olumsuz konuþarak motivasyon artýrma yöntemi tarihe karýþmýþtýr. Çocuðunuzu gayrete getirmek için olumlu bir tavýr içinde olun.

Çocuðunuza olumsuz bir söz söylemeniz gerekiyorsa, sözü olumlu ve ona güveninizi belirten bir cümleyle bitirin.

Tahammül edebildiðiniz hatalarý görmezden gelin.

Hiçbir eleþtiriyi çocuðun kiþiliðini hedef alarak yapmayýn. Davranýþý eleþtirin. Adama deðil, topa vurun. “Tembel” yerine “ödevini neden yapmadýn?”, “sorumsuz” yerine “odan toplanmamýþ” deyin.

Çocuðunuzun beðendiðiniz özelliklerini dile getirmek için fýrsat beklemeyin. Bunu baþkalarýnýn yanýnda yapmaktan çekinmeyin.

Çocuðunuzun baþarýlarýný övün. Ama överken aþýrýya kaçmayýn. Samimiyetinizden þüpheye düþebilir.

Çocuðunuza ulaþabileceði hedefler koyun ve bunlara ulaþtýðýnda onu ödüllendirin.

Çocuðunuz kýz da olsa, erkek de olsa pasta, kek, ekmek, kurabiye yapmasýný öðretin. Somut bir þey meydana getirmek kendine olan güven ve saygýsýný geliþtirir.

Çocuðunuzu olgunlaþtýracak olan sorumluluk almasýdýr. Bunun için de hata yapýlmasýný göze almak ve bunu kabullenmek gerekir.

Çocuðunuzun okul basarisi arzu ettiðiniz kadar yüksek deðilse tasalanmayýn, okul basarisi hayat basarisi konusunda orta derecede fikir verir.

Baþarýlý olanlar kendilerini sevenler, kendilerine güvenenler ve kendileriyle barýþýk olanlardýr.

Çocuðunuza bunlarý kazandýrýn.

Çocuðunuza bulunduðu yastan daha büyükmüþ gibi davranýrsanýz, olgunlaþmasýna yardýmcý olursunuz.

Çocuðunuzun cinsellikle ilgili sorularýna cevap verin. Cevabiniz onun sorduðu soruyla ilgili olsun, bütün bildiklerinizle deðil.

ALKOL-SÝGARA-KÖTÜ ALIÞKANLIKLAR

Çocuðunuz büyüdüðünde sigara içmesini istemiyorsanýz yanýnda içtiðiniz sigara miktarýný azaltýn, ya da en iyisi siz de sigarayý býrakýn.

Özellikle arabada çocuðunuzla birlikteyken sigara içmeyin.

KARDEÞ ÝLÝÞKÝLERÝ

Çocuðunuza verdiðiniz ve kulak asmadýðýný düþündüðünüz bir öðüdün onu nasýl etkilediðini bilmek istiyorsanýz, kardeþine verdiði öðütleri dinleyin.

Kardeþlerin yüzleri benziyor diye kiþiliklerinin de benzemesi gerekmez. Kardeþleri birbirine düþman etmenin en kestirmek yolu, onlarý birbirine örnek gösterip, olumsuz yargýda bulunmaktýr.

Kardeþi ile sorununa hemen müdahale etmeyin. Çözebilmelerine veya çözemiyorlarsa çatýþmalarýna sabýr gösterin. Ýkisi de bir þeyler öðrenecektir.

Kardeþler arasýnda çatýþma çýktýðýnda biri diðerini hýrpalýyorsa bile hemen karýþmayýn. Sakin bir sesle ayna tutun. “Amacin kardeþinin aðlamasý mýydý?” deyin.

ÖDEVLERÝNE YARDIM

Ne yazýk ki, okullarda verilen ödevler çocuðun boyunu asar. Ev ödevlerinde çocuðunuza ölçülü bir þekilde yardýmcý olmaya hazýr olun.

Bütün çocuklarýn ödev konusundaki ihtiyaçlarý farklý olmakla birlikte, çocuða ev ödevinde yardim etmenin, onun yerine ödevi yapmak veya ödevi onunla yapmak olmadýðýný unutmayýn.

Ödevinde yardýmcý olmanýn yolu çocuðunuzun derse baþlamasýný saðlamak ve onun çalýþma ortamýný düzenlemekten geçer.

Çalýþma ortamýný düzenlemek için çalýþma masasý çevresindeki oyuncak, poster vb. dikkat daðýtýcý öðeleri uzaklaþtýrýn, televizyonu kapatýn.

Çalýþmaya baslarken Çocuðunuza yüreklendirici sözler söyleyin. Örneðin; ona geçmiþ baþarýlarýndan veya ödevi bittikten sonra zevk alacaðý bir etkinlikten söz edin.

ERGENLÝK

Çocuðunuza hep kendi istediklerinizi söylerseniz, ergenlik çaðýndan itibaren istemediklerinizi iþitirsiniz.

Ergenlik dönemindeki çocuklar ailelerinin baskýsýndan þikayet etseler de, en büyük baskýyý akranlarýndan görürler.

Arkadaþlarýna karþý çýktýðýnýz zaman, Çocuðunuzu kendinizden uzaklaþtýrýr, onlara yaklaþtýrýrsýnýz.

Ona uygun görmediðiniz için sevgilisine karþý çýktýðýnýz zaman, çocuðunuz enerjisini sizinle mücadeleye yöneltir, gerçek problemleri görmesi zorlaþýr. Problemleri evlendikten sonra görmeye baþlayýnca da is isten geçer.

Çocuðunuzu kaybetmenin en kestirme yolu, müstakbel eþine karþý çýkmaktýr.

Çocuðunuz 13 yasini geçtikten sonra, tatillerde günde birkaç saat çalýþtýrýn. Kendi iþ yeriniz olsa bile, Çocuðunuzun baþkalarý yanýnda çalýþmasýna imkan hazýrlayýn.

Erken yaþta çalýþmak, Çocuðunuzun insanlardan bir þey istemek ve “sýnýrlarýn nereden geçtiðini” öðrenmek konusunda, hayat boyu yararlanacaðý essiz bilgiler kazanmasýný saðlar.

Ergenlik döneminin ilk yýllarýndan itibaren Çocuðunuzu para kazanmaya teþvik edin.

Gerekirse ücretini haberi olmadan siz ödeyin. Kazandýðý tecrübe bütün hayati boyunca isine yarayacaktýr.

Resmi dairelerdeki bazý problemlerin çözümü sýrasýnda Çocuðunuzu yanýnýza alin. Böylece, çok basit gibi gözüken birçok konuyu çözmek için ne kadar gayret etmek gerektiðini anlar.

Ergenlik çaðýndaki Çocuðunuzun telefon konuþmalarýna sabýr gösterin.

Çocuðunuz tarafýndan cimrilikle suçlanmak istemiyorsanýz, telefon faturalarýný fazla sýzlanmadan ödeyin. Faturalar sinirlerinizi zorluyorsa, bu konuyu onunla kýzgýnlýðýnýzý kontrol ederek baðýrmadan konuþun ve yardýmýný isteyin.

Ergenlik çaðýndaki Çocuðunuz için mümkünse yeni bir telefon hattý alin ve onun faturasýný harçlýðýndan ödemesi için, harçlýðýna belirli bir miktar zam yapýn.

Ana-babalarla çocuklar arasýndaki kuþak farký sanýldýðý kadar derin deðildir. Kuþak çatýþmasý gibi görülenlerin çoðu, saç, müzik, giyim gibi yüzeysel konulardaki farklardýr.

Giyim konusunun ergenlik dönemindeki çocuðunuzla iliþkinizi zedelemesine fýrsat vermeyin.

Size karþý mücadele vermek zorunda kalmazsa, birkaç kere denedikten sonra uygun olmayan giyimde ýsrar etmeyecektir.

Çocuðunuzun kimlik arayýþýna saygýlý olun. Bütün gençler, 20 yasini geçtikten sonra ana-babalarýnýn ahlaki, sosyal, dini ve politik deðerlerini benimserler (aileleri tarafýndan dýþlananlar hariç).

Çocuðunuzun istediði mesleði seçmesine izin verin.

Çocuðunuza, en büyük mutluluðun sevdiði isi yapmak, yaptýðý iþi sevmek olduðunu aþýlayýn.

Çocuðunuza mesleðin adinin deðil, yaptýðý isi iyi yapmanýn saygýnlýk getirdiðini anlatýn.

Çocuðunuza namusuyla çalýþan herkese saygý duymasý gerektiðini öðretin. Bunu öðretmenin yolu, bu yönde davranarak örnek olmaktan geçer.

DÝSÝPLÝN-CEZA

Çocuðunuzla ilgili kurallarý onunla birlikte koyun. Onu isin içine kattýðýnýz konularýn, sorun olmadan çözüldüðünü göreceksiniz.

Kural koyarken kliþelerden kaçýnýn. Her çocuðun yapýsý ve ihtiyaçlarý farklýdýr. Kural koyduðunuz konularda, çocuðunuzun ihtiyaçlarýný da hesaba katin.

Çocuðunuza ceza vermek zorunda kalýrsanýz, öfkenizi kontrol edin, yumuþak olun ve üzüldüðünüzü ifade edin. “Sen dediðimi yapmazsan, oh iste böyle olur!” demeyin.

Çocuðunuza ceza vereceðiniz zaman, ikinci bir kere daha düþünün. Öfkeniz geçtikten sonraki düþünceleriniz her zaman daha iyidir.

Çocuðunuza çok kýzdýðýnýz zaman, tepki vermeden önce yavaþ yavaþ iki derin nefes alin.

Çocuðunuza hesap sormak veya olumsuz bir eleþtiri yöneltmek için asla yemek saatini ve masasýný seçmeyin. Yemek sofrasý her zaman eðlenceli bir ortam olmalýdýr.

Ceza, neyin yapýlmayacaðýný söyler, ödül ne yapýlýrsa daha iyi olacaðýný gösterir. Mümkün olan her durumda ödülü tercih edin.

Çocuðunuzun ihtiyaçlarýný hesaba katmadan dile getireceðiniz taleplerde, çatýþma yasayacaðýnýzý ve iliþkinizin bozulacaðýný unutmayýn.

Kurallarýn çok fazla veya belirsiz olduðu ortamlarda çatýþmalar artar.

Çocuðunuza ne kadar çok kural koyarsanýz, o kadar çok çatýþýr, kýzar, disiplin sorunu yaþarsýnýz.

Çocuðunuzu ilgilendiren bütün konularda kararý onunla birlikte verin.

Hangi yasta olursa olsun, her fýrsatta Çocuðunuzun fikrini sorun.

Düþünce ve deðerler zorla benimsetilemez. Çocuðunuzu bu konularda zorladýkça sizden uzaklaþýr.

Önemli bulduðunuz deðerler üzerinde aranýzda problem yokken konusun.

Problemleri çözmek için güç kullanýrsanýz, Çocuðunuz büyüdükçe dozunu artýrmak zorunda kalýrsýnýz.

Çocuðunuza verdiðiniz eðitim güce ve zorlamaya dayanýyorsa, baðýmlýlýk geliþir ve olgunlaþmamýþ bir çocuk yetiþtirmiþ olursunuz.

Dövülen çocuklar, kavga, geçimsizlik ve düþmanlýðý öðrenirler.

Güce dayanan otorite, çocuklarý uzaklaþtýrýr. Bilgi ve hoþgörüye dayanan otorite yakýnlaþtýrýr, danýþma ihtiyacý doðurur. Size yakin insanlarý daha kolay etkilersiniz.

Bir ana-babanýn çocuðunun gözünde ulaþabileceði en yüksek nokta, danýþman olarak seçilmektir(fikirlerine gönüllü olarak baþvurulmaktýr). Bunun için her konuda ders vermekten vazgeçin.

“Bir tek doðru var, o da benim söylediðimdir” tavrýnda olmak, çocuklarýnýzý sizin doðrularýnýzdan uzaklaþtýrýr.

Güce baþvurulmayan evlerde herkes zevkle yasar, görevlerini istekle yapar, sorumluluklarýný yerine getirirken zorlanmaz.

Ceza, geliþmeye engel; ödül, geliþmeye katký saðlar.

YAPICILIÐI DESTEKLEME

çocuðun kabiliyetini körletmek için geçerliliði sýnanmýþ formül, onun farklý bir görüþ geliþtirdiði durumlarda;

“Sana mi kaldý?”

“Dünyanin neresinde görülmüþ?”

“Senden baþka bunu söyleyen var mi?”

“Bacak kadar boyunla bunlarý býrak da kendi isinle uðraþ” demektir.

Çocuðunuza, cinsiyet gibi doðuþtan sahip olduðu özelliklerinin önemsiz olduðunu, asil önemli olanýn kendi geliþtireceði özellikler olduðunu vurgulayýn.

Çocuðunuzun kendisi olmasýna izin verin.

Deðiþik ve yeni bir þeyler yapmýþ insanlarý örnek gösterin.

Farklý ve deðiþik fikirler ileri sürenleri Çocuðunuzun yanýnda eleþtirip, kýnamayýn, tam tersine fikri kabul etmeseniz bile, deðiþikliðin hoþunuza gittiðini söyleyin. 

ÇOCUKLARDAN ÖÐRENMEK

Eðitim tek yönlü bir yol deðildir. Çocuklarýnýzdan bir þeyler öðrenme fýrsatýný kaçýrmayýn.

Çocuklar iyi vakit geçirmeyi çok iyi bilirler. Mesela sebepsiz yere gülerler, çünkü gülmek hoþlarýna gider. Siz de gülün.

Çocuklar kararlýlýk konusunda rakipsizdir. Çocuk bir þeyi isterse vazgeçmez.

Çocuklar önyargýsýzdýr. Onlara güler yüzle ve sýcak bir ifadeyle yaklaþan herkesi olduðu gibi kabul ederler.

Çocuðunuzla birlikte olun ve onunla vakit geçirin. Dünyaya onun gözünden bakmaya çalýsýn. Göreceksiniz daha çok gülecek, daha içinizden geldiði gibi davranacak, daha meraklý, daha önyargýsýz, daha kararlý olacaksýnýz.

“Kullanma yönergesi olmadan sahip olduðumuz en deðerli varlýk çocuðumuzdur.”

Hayatla ilgili genel bilgiler çocuklarla iliþkilerde çok az ise yarar. Bu sebeple birçok ana-baba, çocuk yetiþtirmekle ilgili temel gerçekleri öðrenip, tecrübe ve derinlik duygusu kazandýklarýnda, çocuklarý üzerinde birçok olumsuz iz býrakmýþ olurlar.

<-  Geri

REHBERLÝK SERVÝSÝ

 www.egitiminsesi.com © 2006