Aile,
toplumlarýn temel yapýlarýdýr. Aile toplumlarýn geliþmesini, geleceðini
belirlerler. Sevgi, saygý, hoþgörü, birlik beraberlik, kardeþlik, dostluk,
arkadaþlýk gibi olgular insanlýk için çok önemlidir. Bütün insanlar bu
olgulara sahip olmayý ve diðer insanlarda da bu olgularýn olmasýný isterler.
Bu olgularýn oluþmasý ailede olmaktadýr. Bu nedenle bireylerin kiþilik
yapýlarýnýn oluþmasýn da aile çok etkilidir.
Ailede
demokratik ortamlarýn oluþmasýnýn bir yolu da aile toplantýlarýdýr. Aile
toplantýsý, aile üyelerinin karar verme iþleminde eþit haklara sahip olmasý,
aile içinde demokratik iliþkilerin geliþmesini saðlar. Aile toplantýlarý
bütün aile üyelerini kapsayan düzenli bir toplantýsýdýr.
Aile
toplantýsýnda amaç:
-
iþitilmek,
-
birbiri hakkýnda olumlu duygularý ifade etmek,
-
birbirlerini teþvik etmek,
-
yapýlmasý gereken iþleri planlamak,
-
kaygýlarý, duygularý, þikayetleri ifade etmek,
-
çatýþmalarý çözümlemek,
- aile
eðlencelerini planlamaktýr.
Þimdi,
aile toplantýlarýna ne zaman baþlanmalý konusuna deðinelim.
a) Aile
toplantýlarýna ne zaman baþlanmalýdýr?
Aile
toplantýlarýnýn baþlanmasý için kesin bir tarih vermek mümkün deðildir, bu
aileye baðlýdýr. Anne baba aile toplantýlarýnýn amacýný kendi aralarýnda
açýklýða kavuþturmuþlarsa, birbirleriyle ve çocuklarýyla eþit koþullar
içinde davranmaya hazýrsa toplantýlara baþlanabilir. Toplantýlarýn
baþlamasýnda zorlama olmamalý isteðe baðlýlýk esastýr. Ayrýca aile
toplantýlarýna baþlanmasý için herkesin katýlmasý beklenmemelidir.
Çocuklarýn
da toplantýya alýnma zamaný vardýr. Çocuklar, kendilerini ifade etmeye
baþladýklarýnda toplantýya alýnabilirler. Çocuklara aile toplantýsýnýn
önemi, amacý anlatýlmalýdýr. Çocuklara da herhangi bir zorlamada
bulunmamalýdýr.
b)
Sadece bir ebeveynle ile toplantý yapmak
Ýdeal olan
aile toplantýsý muhakkak ki herkesin katýldýðý toplantýdýr. Ama yinede
ebeveynlerden birisi toplantýya katýlmak istemeyebilir, bu toplantýnýn
yapýlmasýna engel deðildir. Aile toplantýsýnýn amacý anlatýlýr, isteyen
katýlýr.
Tek
ebeveynli aile toplantýlarýnda, var olan ebeveynle çocuklarla ortak konular
görüþülür. Eðer çocuklarýn öbür ebeveynle sorunlarý varsa bunlar baþka bir
zaman halledilir. Bu durumlarda ebeveyn çocuklara seçenekler sunmalýdýr.
Eðer eþlerden birisi ayrý ise bu durumda ayrý eþle ilgili sorunlar
görüþülmemelidir, çünkü aile toplantýlarý beraber olan aile üyelerini
ilgilendiren konularýn görüþüldüðü yerdir.
c)
Küçük çocuklarla aile toplantýsý yapmak
Çocuklarýn
aile toplantýlarýna kendilerini ifade etmeye baþladýklarýnda girebileceðine
daha önce deðinmiþtik. Çocuklarýn bulunduðu aile toplantýlarý çok uzun
olmamalýdýr. Çocuklarýn katýldýðý toplantýlar kýsa ve basit konularýn
görüþüldüðü yer olmalýdýr. Böyle olmazsa çocuklar toplantýlardan
sýkýlabilirler. Çocuklarýn yaþlarý büyüdükçe toplantýlar uzun tutulabilir.
d) Aile
toplantýsýný baþlatmak
Aile
toplantýlarýný baþlatmanýn çeþitli yollarý vardýr. Ailenin yapýsýna göre bir
yöntem seçilmelidir. Bu yöntemlerden birisi resmi toplantý baþlangýcýdýr.
Bazý çocuklarý resmi olaylar daha çok etkilemektedir. Toplantýya resmi
olarak baþlamak toplantýnýn önemini arttýrmaktadýr.
Toplantýya resmi bir
baþlangýçta toplantýnýn amacý ve yöntemi anlatýlarak baþlanmalýdýr. Resmi
bir toplantýda gündem oluþturulur ve gündemde:
·
Bir önceki toplantý tutanaklarýnýn incelenmesi,
·
Daha önce alýnmýþ kararlarýn deðerlendirilmesi ve
halledilememiþ konularýn görüþülmesi,
·
Yeni konular,sorunlar, þikayetler,
·
Aile eðlencelerinin planlanmasý,
·
Toplantýnýn özetlenmesi,
·
Kararlarýn uygulanmasý için herkesten söz alýnmasý
bulunmalýdýr.
Eðer
toplantýya resmi bir baþlangýç mümkün deðilse toplantýya ilgi çekici bir
olayý görüþmek için baþlanmalýdýr. Örneðin hafta sonu ne yapýlacaðýný
görüþmek için aile üyeleri toplanabilir. Böyle bir olay aile üyelerinin
ilgisini çektiði için toplantýya katýlmalarýný saðlayacaktýr. Böyle bir
toplantýda örneðin piknik yapma sonucu çýktýysa piknik için görev daðýlýmý
yapýlmalýdýr. Böylelikle çocuklara sorumluluk verilerek kendine güvenleri
geliþtirilmiþ olur.
e) Aile
toplantýlarý için kýlavuz
Aile
toplantýlarýnýn verimli olmasý için bazý konulara dikkat edilmelidir. Bunlar
aþaðýda açýklanmýþtýr.
1)
Önceden belirlenmiþ zamanda düzenli olarak toplanmalýdýr: Böylece aile
üyelerinin toplantýya katýlma olasýlýðý arttýrýlmýþ olur, zamanlarýný
planlarlar. Toplantý zamanýný bilen aile üyeleri toplantýya hazýrlýklý
gelirler.
2)
Toplantý baþkaný dönüþümlü olmalýdýr: ilk toplantý bir büyük tarafýndan
yönetilmelidir. Ama daha sonra toplantý baþkaný dönüþümlü olmalýdýr. Küçük
çocuklarýn toplantýya baþkanlýklarý bir büyüðün yardýmý ile olmalýdýr.
3) Aile
toplantýlarýnda tutanak tutulmalýdýr: Toplantýda alýnan kararlar bir
yere yazýlmalýdýr. Böylelikle ilerde çýkabilecek bir karýþýklýk önlenmiþ
olur. Toplantýlarda yazýcý bulunmalýdýr.
4)
Toplantý zamaný planlanmalýdýr: Toplantýlarýn verimli olmasý için
toplantý belli süre içersinde olmalý ve bu süre etkili kullanýlmalýdýr.
Gündem dýþýna çýkýlmamalýdýr.
5)
Herkes tartýþmaya katýlmalýdýr: Toplantýlarda herkesin görüþü
alýnmalýdýr. Eðer herkesin görüþü alýnmazsa demokratik bir ortam olmaz.
6)
Yakýnmalar sýnýrlandýrýlmalýdýr: Toplantýlar yakýnma saatine
dönüþtürülme-melidir. Sorunlar ortaya koyulmalý gerçekçi çözümler
aranmalýdýr.
7) Ev
iþlerinin daðýtýlmasýnda iþbirliði yapýlmalýdýr: Evde yapýlmasý gereken
iþlerin listesi yapýlmalý ve bu listeye göre görev daðýlýmý yapýlmalýdýr. Ev
iþlerinden zor olanlarý büyükler almalýdýr.
8)
Anlaþmalara sadýk kalýnmalýdýr: Toplantýda alýnan kararlara
uyulmalýdýr. Çünkü alýnan kararlara uyulmazsa toplantýnýn güvenilirliði
kaybedilmiþ olur. Aile toplantýlarýnda alýnan kararlara uyulmadýðýnda
mantýklý sonuçlar uygulanmalýdýr.
9)
Toplantýlarýn güvenilir olmasý saðlanmalýdýr: Toplantýnýn güvenilir
olmasý toplantý kararlarýnýn uygulanmasý ile ilgilidir. Toplantýda alýnan
kararlarla ilgili bir þikayet hafta içinde deðiþtirilmemelidir, kararlar
sadece aile toplantýsýnda deðiþtirilebilir. Böylelikle toplantýnýn
güvenilirliði attýrýlmýþ olur.
10) Her
üyenin sorunlarýna yer verilmelidir: aile toplantýlarýnýn demokratik bir
þekilde iþleyebilmesi için herkesin sorunlarý üzerinde durulmalýdýr. Anne
babaya göre sorun olmayan çocuða göre sorun olabilmektedir. Bunun için
hiçbir ayrým gözetmeksizin herkesin sorunlarýna yer verilmelidir.
11)
Eðlenceye zaman ayrýlmalýdýr: aile toplantýlarý sadece sorunlarýn,
þikayetlerin görüþüldüðü yer deðildir. Aile toplantýlarýnda eðlencelerde
planlanmalýdýr. Böyle bir uygulama aile toplantýlarýna ilgiyi, sevgiyi
arttýrýr. Örneðin toplantýlarýn öncesinde veya sonrasýnda herhangi bir
eðlence düzenlenebilir.
f)
Aile toplantýlarýnda liderlik becerileri
Aile
toplantýlarýnýn baþkaný etkili bir lider olmalýdýr. Toplantý baþkanýný
tutumu toplantýnýn verimli olmasýnda son derece önemlidir. Etkili bir
toplantý yönetebilmek için bazý özelliklerin bulunmasý gerekmektedir.
Bunlar:
1.
Yansýtýcý dinleme kullanýlmalýdýr: Aile toplantýlarýnda sorunlarýn ne
olduðunu tam olarak anlayabilmek için etkili dinlemek gerekmektedir.
2. Ben
mesajlarý kullanýlmalýdýr: toplantýnýn saðlýklý olmasý için ben
mesajlarý kullanýlmalýdýr. Ýletiþim çatýþmalarýna yer verilmemelidir.
3.
Gerçek sorunlara dikkat çekilmelidir: Toplantýdan sonuç alabilmek için
gerçek sorunlara eðilmek gerekmektedir. Sorunlar dýþýndaki ayrýntýlar
sorundan uzaklaþmaya ve toplantýnýn uzamasýna neden olur.
4.
Beyin fýrtýnasý yapýlmalýdýr: Tartýþmaya açýlan sorunlarýn çözümü için
beyin fýrtýnasý yapýlmalýdýr. Beyin fýrtýnasý yapýlýrken de görüþleri hemen
reddetmemek gerekmektedir. Çünkü bu durumda üyeler görüþlerini söylemekten
çekinirler. Üyeleri tüm görüþleri alýndýktan sonra hep beraber görüþlerin
kabul veya reddine karar verilmelidir.
5.
Toplantý sonunda özet yapýlmalýdýr: Toplantýnýn sonunda alýnan
kararlarýn neler olduðu özetlenmelidir. Ayrýca alýnan kararlarýn uygulanmasý
için de üyelerden söz alýnmalýdýr.
6.
Deðerlendirme yapýlmalýdýr: Toplantýlarda daha önce alýnan kararlarýn
deðerlendirilmesi yapýlmalýdýr, yanlýþlýklar düzeltilmelidir.