AÝLE ve REHBERLÝK...

ANNE ve BABALARIN ÇOCUKLARI HAKKINDA DOKTORA SIK OLARAK SORDUKLARI SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR:

1-  DOÐACAK BÝR BEBEK HAYATIMIZI NASIL ETKÝLER?
2-  YENÝ DOÐAN BÝR BEBEK NEDEN SIK SIK AÐLAR ?
3-  BEBEÐÝME NE KADAR ANNE  SÜTÜ VERMELÝYÝM ?
4-  KATI GIDALARI BAZI BEBEKLERÝN ÝSTEMEMESÝNÝN SEBEBÝ NEDÝR?
5- ÇOCUÐUMA NE ZAMAN VE NASIL TUVALET EÐÝTÝMÝ VERMELÝYÝM?
6- KARDEÞ KISKANÇLIÐININ ÖNÜNE NASIL GEÇEBÝLÝRÝM?
7-  ÇOCUÐUMA DÝSÝPLÝNLÝ OLMALI MIYIM YOKSA HOÞGÖRÜNÜN SINIRI NE OLMALI?
8-  ÇOCUÐUM HER ÞEYE ÝTÝRAZ EDÝYOR NE YAPMALIYIM?
9-  ÇOCUÐUM DEVAMLI YANIMIZDA YATMAK ÝSTÝYOR NASIL VAZGEÇÝREBÝLÝRÝM?
10-ÇOCUÐUM YEMEK YEME KONUSUNDA BANA ZORLUK ÇIKARIYOR NE YAPMALIYIM?
11-ÇOCUÐUM GECE KALDIRMAMA RAÐMEN ALTINI ISLATIYOR NE YAPMALIYIM?
12-ÇOCUÐUM ÇOK FAZLA ÝÇÝNE KAPANIK NE YAPMALIYIM?

CEVAPLAR:

1- DOÐACAK BÝR BEBEK

Anne babalarýn en sýk sorduklarý sorulardan bir tanesi de yeni doðacak bebeðin kendi hayatlarýný nasýl etkileyeceðidir. Anne babalar yeni gelecek aile bireyine karþý sevgi dolu beklentiler içerisinde   olmalýdýrlar. Yani hamilelik planlý ve istenen bir hamilelik olmalýdýr. Yeni bebek onlara anne veya baba olma duygusunu hissettirecek ve anne babalar bu durumdan büyük bir keyif alacaklardýr. Yeni doðacak bebeðin en büyük ihtiyacý sevgi dolu bir aile ortamýdýr. Bu sevgi dolu ortam,  doðacak bebek için daha anne karnýnda iken hissettirilmelidir. Unutmayýnýz ki çocuðun dýþ ortam yani dünya ile ilk etkileþimi anne karnýnda baþlar. Bu dönemdeki ruh hali ve sevgi kesinlikle bebeði etkiler. Anne baba adaylarýnýn bebek olayýný kendi düzenlerini bozacak yeni bir hayat evresi   þeklinde görüp, bu olayý büyütmeden, kendilerini bu evreye hazýrlamalarý gerekmektedir. Unutmayýnýz ki belki sizin sorumluluk alanýnýza bir kiþi daha eklenecek, hayatýnýza yeni eklenen kiþi  programlarýnýzý deðiþtirebilecek, belki de bazý geceler uykusuz kalacaksýnýz ama o minik yüzün size  gülümseyiþi, dokunuþu, sesleniþi size   her þeyi unutturacaktýr. Eðer bebek sahibi olmak ve o bebeði büyütmek çok zor olsa idi herhalde insan nesli 2000 li yýllara gelemeyecekti. Anne babalara bebek sahibi olmadan önce en büyük tavsiyemiz, daha anne karnýnda iken mutlu ve huzurlu, ayný zamanda sevgi dolu aile ortamýný hazýrlayýp, minik misafiri beklemeye koyulmalarý olacak ve hayatýn bu yeni evresinin keyfini çýkarmaya çalýþmalarý olacaktýr.

2- NEDEN SIK SIK AÐLAR

Yeni doðan bir bebeðin aðlama nedenleri sýk sýk anne babalarýn merak konusudur. Anne babalar kendini kelimeler ile ifade edemeyen bu minik canlýnýn aðlamasýndan genelde son derece huzursuz olurlar. Bebeklerin aðlama nedenleri genelde bir kaç tanedir. Ama bazý anne ve babalarýn yanlýþ tutumlarý bu aðlamalarýn sýklýðýný ve süresini artýrabilir.

Bebeklerin aðlama nedenlerinden en önemlisi herhangi bir aðrýya yada bedensel bir rahatsýzlýða  verilen tepki þeklinde olanýdýr. Genelde bu durumda bebeklerin ateþi olabilir. Ateþi olduðunda akla herhangi bir yerde enfeksiyon kaynaðý akla gelmeli ve doktora müracaat etmelidir. Yüksek ateþ ile çocuðunuz havale geçirebilir. Bebeklerin kulak, boðaz enfeksiyonuna baðlý aðrýlarý da olabileceði de göz önüne alýnmalýdýr. Ayrýca piþiklere baðlý ve kabýzlýða ve gaz sancýlarýna baðlý aðrýlardan dolayý aðlamalarda sýktýr.

Aðrýnýn haricinde aðlama nedenleri arasýnda annenin aþýrý ilgili olmasý da sayýlabilir. Çocuðunun her mýzmýzlanmasýnda çocuðun yanýna koþup teselli etmeye çalýþan anne babalarýn çocuklarý genelde ilgiyi devam ettirmek için sýk sýk aðlarlar. Çocuk aðladýðý zaman çok erken veya çok geç olmadan müdahale edilmelidir.

Bebeklerin diðer aðlama nedenleri arasýnda; acýkmalarý, üþümeleri, altlarýnýn ýslanmasý da sayýlabilir.

Aþýrý ilgisizlikten anne babaya öfke duyan bebek de sýk sýk aðlar ve anne babaya olan öfkesini belli eder. Ayný zamanda korkma, aþýrý gürültü ve kaygýlý olmada bebeðin aðlamasýný saðlayan nedenlerdir. Anne babalarýn güven dolu olmalarý ve rahat davranýþlarý bebeklerin o güveni ve rahatlýðý hissetmeleri ile susmalarýna ve sakin olmalarýna neden olur. Bebeðin kucaða alýnmasý ile sakinleþtiði ve güven dolu duygular ile rahatladýðý görülür.

3- ANNE SÜTÜ

Bebeklere genelde 1-1,5 yýl arasýnda anne sütü verilir. Ama bu genelde annenin ve çocuðun durumuna göre deðiþir. Annelerin en az 6 ay- 1 sene anne sütü vermeleri önerilir. Ortalama bu süre bir yýl olabilir. Anne sütü çocuklarýn psikolojik ve fizyolojik olarak ciddi bir ihtiyacýdýr. Anne bebek etkileþimi ve baðlanmasý açýsýndan anne sütünün ciddi bir fonksiyonu vardýr. Ýlk 4-6 ay yalnýzca anne sütü ile beslenme yeterlidir. Yeterli miktarda anne sütü ile beslenme imkaný varsa, bebekler için  su dahil ek bir gýdaya ihtiyaç yoktur. Ek gýda ve katý gýdalara 5-6 ay civarýnda yavaþ yavaþ geçmek faydalý olacaktýr. Bu dönemden daha geç baþlamak ise çocuklarýn katý gýdalara uyumunu güçleþtirir. Katý gýdalarý vermeye baþlarken yiyecek alerjilerine karþý anne babalarýn uyanýk olmalarý gerekir. Anne sütünü býrakýrken biberon aracý olarak kullanýlabilir. Yalnýz bebeklerin biberon ile beslenmeleri de belli bir süreyi aþmamasý gerekir. Biberonun fazla kullanmasý çocuðun ek gýdalarý almasýný zorlaþtýrdýðý gibi çocuðun yaþýna uygun geliþimini de engeller. Ayný zamanda çocuðun aðýz yapýsýný bozabileceði için konuþma yönünden ileride problem çýkabilir.

4- KATI GIDALAR

Katý gýdalara 5-6 aydan itibaren yavaþ yavaþ geçilmesi önemlidir. Çocuðun beslenme ve damak tadýnýn geliþimi açýsýndan bu önemlidir. Ayný zamanda yalancý emzik ve biberonlarýnda çok fazla kullanýlmasý durumunda çocuklarýn katý gýdalara kolay uyum saðlamasýný güçleþtir. Anneler özellikle sulu yiyeceklerden baþlayarak katý gýdalara geçiþi kolaylaþtýrabilirler. Muz gibi sindirimi ve yemesi kolay meyveler baþlangýç olarak verilebilir. Ayný zamanda sebze çorbasýnýn verilmesi, yumuþak sebzelerin piþirilmesi ile çocuklarýn katý gýdalara geçiþi kolaylaþtýrýlýr.

Katý gýdalara  aþýrý direnç gösteren çocuklar bazen otistik olabilmektedir. Bu nedenle çocuklarda görülen psikiyatrik durumlar sayfamýzdan bu konuyu da okursanýz erken teþhis açýsýndan faydalý olabilir.

5- TUVALET EÐÝTÝMÝ

Tuvalet eðitimi genelde çocuklar için 1,5 - 2,5 yaþ arasýnda olmalýdýr. Bu süreden erken bir tuvalet eðitimi vermek veya geç kalmak çocuklarda genelde tuvalet alýþkanlýðý problemlerine yol açar . Bu döneme gelen çocuk genelde tuvalet eðitimine hazýr olduðunun bazý iþaretlerini verir. Bunlardan bazýlarý þu þekilde sýralanabilir; Çocuk 1-2 saat kuru kalabilmektedir, tuvalet zamaný geldiðinde bu durumun farkýna vardýðýnýn iþaretlerini verir, ara sýra gündüz uykularýndan kuru kalkmaya baþlar ve asýl olarak genel geliþim seviyesi olarak yaþýnda seyir izliyorsa bu eðitimi almaya hazýr diyebiliriz. Genelde çocuðun tuvalet eðitimi tuvalete girmeden önce dýþarýda bir lazýmlýk aracýlýðý ile olursa bu duruma alýþmasý kolay olabilir. Çocuðun tuvaleti geldiðini tahmin ettiðimiz bir zamanda lazýmlýða oturtulur.  Tuvaletini yaptýðýnda bu durum ödüllendirilir. Çocuða bu konuda çok ýsrarcý ve disiplinli  olmamak gerekir. Zamanla çocuk bu durum ile eðitimini alýp bu alýþkanlýðýný düzene koyacaktýr. Uygun yönlendirme ile olayý zamana býrakmak gerekir.

Çok katý ve titiz, aþýrý disiplin er uygulamalar çocuklarýn anneye öfke duyarak ve kendi özgüvenini kaybederek tuvalet alýþkanlýðýný engeller . Ayný zamanda sürekli bez baðlamak ve çocuða yaþýna uygun davranmamak (bebeksi davranýþlarý desteklemek) da tuvalet alýþkanlýðýnýn gecikmesine neden olabilir. Ayný zamanda bedensel ve genetik etkileri de unutmamak gerekir. Belli bir yaþa (beþ yaþ) gelindiði halde, bazý çabalara raðmen  hala bu alýþkanlýðýn kazanýlamamasý durumunda ise bir çocuk psikiyatrisine müracaat etmek gerekmektedir.

6- KARDEÞ KISKANÇLIÐI

Kardeþ kýskançlýðý genelde anne babalarýn çok sýk olarak sorduklarý sorularýn baþýnda gelir. Özellikle kardeþler arasýndaki yaþ farkýnýn azaldýðý durumlarda bu özellik belirgin olarak ortaya çýkabilir. Kýskançlýk tepkisi aslýnda çocuðun verdiði normal bir tepkidir. Çocuklarda bazen kendine yönelmiþ olan ilgi, sevgi ve dikkatin baþkalarý ile paylaþýlmasýnda problem olabilir. Kardeþ kýskançlýðý genelde aileye yeni bir üye katýldýðý zaman kendini gösterir. Bazý durumlarda küçük çocuðun büyük olaný kýskandýðýný da görmekteyiz.

Kardeþ kýskançlýðýnýn engellenmesi için anne babalarýn davranýþlarýnýn çok büyük önemi vardýr. Daha yeni birey doðmadan büyük kardeþ bu yeni bireye karþý sevgi dolu hisler ile hazýrlanmalýdýr. Kardeþ doðumundan sonra ise anne babalarýn tutarlý ve dengeli tavýrlarý ile bu problem hiç yaþanmayabilir. Genelde minik olan kardeþ ilgi ve alakayý kendi üzerine çeker , bu zaten bakým açýsýndan da gerekli bir olaydýr. Anne babanýn bu ilgi daðýlýmý diðer kardeþi ihmal derecesine varýr ise o zaman kýskançlýk ciddi  bir seviyede yaþanýr. Hatta bu durumu belli etmeyen büyük kardeþte depresyon gibi veya anormal davranýþ deðiþiklikleri gibi durumlara  bile yol açabilir. Anne babalarýn büyük çocuða yönelik olarak   ayrýlan vakit, verilen deðer, ara sýra tamamen ona yönelik iltifatlar ile bu dengeyi saðlamalarý gerekir. Özellikle cinsiyet beklentisi ve farklýlýðý gözetilen ailelerde  bu kýskançlýk olayý daha da artabilir. Anne baba ve diðer aile üyelerinin bu konuda dikkatli olmalarý gerekir.

Kýskançlýðý aþmak için doðumdan önce hazýrlýk, diðer çocuða sevgi ve ilgide azalma olmamasý, yeni doðan bebeðe ait bazý sorumluluklarýn büyük kardeþe verilmesi (bebeðin günlük iþlerinde anneye yardým etme gibi), aile olmanýn altýnýn çizilerek sürekli birlik mesajlarý verilmesi önemlidir. Aðýr kýskançlýk durumunda büyük kardeþ küçük kardeþe fiziksel zarar da verebilir. Anne babalarýn bu konuda dikkatli davranarak, gerekirse çocuk psikiyatrisinden yardým almalarý önerilir.

7- DÝSÝPLÝN VE HOÞGÖRÜ

Çocuklarda disiplin ve hoþgörü birlikte olmalýdýr. Unutulmamalýdýr ki çocuk hayatýnýn ilk gününden beri öðrenme sürecinde olan bir varlýktýr. Öðrenme sürecinde olan kiþi sýk sýk hata yapar. Mühim olan bu hatalarýn çocuða gerekli açýklamalarý yaparak öðrenmeye deðiþtirilmesidir. Çocuða aþýrý disiplin uygulanmasý, çocuðun bazý noktalarda sýkýlmasýný ve kendini ortaya koyma noktasýnda tereddütler yaþamasýna neden olur. Aþýrý disiplin çocuklarda kaygý belirtilerine yol açar ve çocuk kendisini devamlý gergin ve huzursuz hisseder. Çocuðun yaptýðý hatalar hiçbir zaman görmemezlikten gelinmemeli, görmezlikten gelinen davranýþlar çocuklarda pekiþecektir. Bu nedenle uygun bir þekilde çocuðun yaptýðý hatalar anlatýlmalýdýr.

Aþýrý hoþgörülü anne baba tutumunda   ise, neyin doðru neyin yanlýþ, neyin yapýlmasý gereken neyin yapýlmamsý gereken davranýþ olduðunu bilemeyen bir çocuk haline gelmesine neden olur. Aþýrý hoþgörü çocukta gevþek ve tutarsýz bir yapýnýn ortaya çýkmasýna ve çocuðun sýnýrlarý devamlý geniþletme gayretleri içine girmesine yol açar. Bu þekilde aþýrý gevþetilmiþ sýnýrlar çocuklarda davranýþ problemlerine yol açarak belli bir süre sonra anne baba için çocuðun davranýþlarýnýn anne baba için çok büyük bir problem haline gelmesine neden  olabilir. Bu nedenle anne babanýn her ikisinin de disiplin ve hoþgörü konusunda sözbirliði içinde olmalarý birbirinden farklý tutumlara girmemeleri gerekir. Özellikle evde yaþayan veya çocuk üzerinde etkinliði olan büyükanne ve büyükbabanýn da bu konuda sýnýrlarý gevþetmek yerine, anne babaya yardýmcý olmaya çalýþmalarý gerekir. Bu tutarsýz durum çocuðun, nasýl davranacaðýný bilememesine ve davranýþ problemlerinin daha da artmasýna neden olur.

Anne babalarýn bu konuda disiplin ve hoþgörü dozunu tam olarak ayarlamalarý önemlidir. Çocuðun normal psiko-sosyal geliþimi için bu durum çok önemli bir noktadýr.

8- HER ÞEYE ÝTÝRAZ

Çocuklarýn anne babalarýna karþý gelmesi çok sýk karþýlaþýlan bir problemdir. Anne babanýn her dediðini olumlu veya olumsuz taraflarýný düþünmeden sürekli karþý gelme durumu varsa bu durumda karþý gelme bozukluðundan bahsedebiliriz. Genelde çocuklarda çabuk sinirlenme karþý gelmeye eþlik eden durumdur. Normal yaþýn verdiði karþý gelme bazý dönemlerde çocuklarda gözükür. Anne babanýn dengeli tutumu ile bu problem kýsa sürede aþýlabilir.

Çabuk sinirlenme ve karþý gelme durumu genelde çocuklarda kaygý halinin belirtisidir. Bazý noktalarda içsel çatýþmalarý olan ve kaygý hali olan çocuklar çok çabuk tepki ortaya koyarak sýk sýk anne babalarýna karþý gelirler. Kardeþ kýskançlýðý, çocuða karþý anne veya babanýn ilgisizliði, diðer kardeþin çok fazla ön plana geçmesi, çocuðu yönlendirme eksikliðine baðlý boþ kalma, okul problemleri, çocukluk çaðý depresyonlarý,  sýk sýk eleþtirilme, aþýrý derecede disiplin uygulamalarý, çocuðu etkileyen psiko-sosyal stres faktörleri ilk akla gelen çocuða anksiyete (kaygý) oluþturacak nedenlerdir. Ayný zamanda bu kaygý durumundan çocuða uygulanan sýnýrlarýn çok gevþetilmesi ile baþ gösteren davranýþ problemlerine baðlý karþý gelme ve mevcut kurallara itiraz da karþý gelme davranýþý þeklinde görülebilir.

Karþý gelen ve çabuk sinirlenen çocuða genelde yapýlmasý gereken þey çocuðun kaygý durumuna neden olan etkeni bulmaktýr. Çocuða dengeli ve düzenli devam ettirilen sevgi ve hoþgörü durumu da çocuðun kaygý halini alacak ve onu anne babaya iþbirliðine zorlayacaktýr. Çocuklarýn karþý gelme ve tutturmacýlýk ile anne babalarýný yönlendirmeleri yerine, anne babanýn biraz daha bilinçli davranýp basit psikolojik kurallarý uygulayarak çocuklarýný istedikleri gibi yönlendirebilmeyi öðrenmeleri gerekir.

Bazý çocukluk çaðý psikiyatrik problemlerinde karþý gelme ve çabuk sinirlenme durumunun görülebileceði unutulmamalý ve bu yöndeki tespitler ve eþlik eden diðer problemlerin varlýðýnda, psikiyatrik yardým için anne babalarýn  çocuk psikiyatrisine baþvurmalarý önerilir.

9- ANNE BABANIN YANINDA YATMAK ÝSTEME

Çocuklarda anne babanýn yanýnda yatmak isteme bazý psikiyatrik durumlarda görülebilir.Bu durumda çocuðun aþýrý bir korku hali, yalnýz kalmak istememe, uykusunda sýk sýk sayýklama ve korkulu rüyalar, anne babaya bir þey olma korkusu, iþtah deðiþiklikleri, ufak tefek uyaranlara karþý aþýrý tepki verme, sese ve gürültüye hassasiyet ve bunun gibi bazý durumlar eþlik edebilir.  Bu durumda çocuða psikiyatrik yardým ve destek gerekir.

Yukarýda sayýlan durumlarýn eþlik etmediði isteklerde ise çocuðun bu davranýþý uygun bir þekilde yönlendirilmelidir. Genellikle bu durumun uygun olmadýðý yaþýna uygun psiko-sosyal geliþim için ayrý yatakta ve odada yatmasý gerekliliði çocuða anlatýlmalýdýr. Bu açýklamadan sonra basamak basamak  çocuðun odasýna geçmesi saðlanýr. Bu basamaklar önce anne babanýn yataðýndan ayrý yatma (ayný odada), daha sonra farklý odada yatma þeklinde saðlanmaya çalýþýlýr. Her basamaktan sonra çocuðun davranýþý takdir edilip, ödüllendirilir. Çocuðun yalnýz kalmaktan korktuðu durumlarda, anne veya baba çocuðu uyumadan önce yataðýna götürür. Masal anlatarak veya bir miktar onunla konuþarak sakinleþmesini ve ortama uyum saðlamasýný kolaylaþtýrýr. Odanýn kapýsý açýk tutulur ve çocuðun bu þekilde kendi odasýna adaptasyonu saðlanmaya çalýþýlýr. Çocuðun anne babanýn odasýnda yatmasý ise sýra dýþý durumlarda ve eþlik eden stres faktörleri döneminde geçici olarak izin verilebilir. Ama bu durumun geçici olduðu asýl yerinin kendi yataðý ve odasý olduðu izah edilmelidir.

Bu gibi durumlarda eþlik edebilecek psikiyatrik problemler unutulmamalý, çocuðun yaþýna uygun psiko-sosyal geliþimi açýsýndan bu ve buna benzer tutumlar, dengeli ve sevgi dolu yönlendirmeler  ile  zaman geçirilmeden çözümlenmeye çalýþýlmalýdýr.

10- YEMEK YEME KONUSUNDA ÝTÝRAZ

Yemek olayýný bazý çocuklar annelerine karþý koz olarak kullanabilirler. Genelde çocuklar anne babayý yönlendirebildikleri konularda ýsrarcý olarak o konuda problem çýkarýrlar. Bazý durumlarda anne babanýn yanlýþ tutumu bu durumun pekiþmesine neden olur. Normalde bir yaþýndan sonra çocuðun sofraya eriþkinler  ile beraber oturmasý ve yaþýna uygun yemekleri yemesi beklenir. Belli bir dönem sonra yemek alýþkanlýðý geliþir. Çocuðun çok yönlü beslenmesi açýsýndan, normal sosyal geliþimi açýsýndan, psikomotor geliþimi açýsýndan bu durum önemlidir.

Bazý annelerin ''çocuðum yemek yemiyor'' diye çocuða ýsrarcý ve yanlýþ tutumlarý da bu davranýþ probleminin pekiþmesine neden olur. Genelde bedensel ve psikiyatrik problem olmadýkça her çocuk acýkýr ve öðün vakti geldiðinde yemeðini yer. Ama çocukta iþtahsýzlýk gerçekten var ise o zaman bazý hastalýklarý düþünmek gerekir.

Yemek yeme konusunda anne babalara þu tavsiyelerde bulunacaðýz; En baþta öðün vaktine bir iki saat kala dönemden itibaren çocuða kesinlikle ufak tefek gýda vermeyin, ikinci olarak yemek konusunda çocuk sofraya çaðýrýlmalý, tabak önüne konduktan sonra kesinlikle iki -üç kereden fazla yemek yeme konusunda ýsrar edilmemeli, üçüncü olarak yemek yeme konusunda çocuk ile çok fazla konuþulmamalý. Unutmayýnýz ki yemek yeme o çocuðun sýra dýþý yapmasý gereken bir olay deðil, onun fizyolojik bir ihtiyacý. Bu yaþamsal ihtiyacý ve zevkle yapýlmasý gereken bir þeyi iþkence haline getirmemeli. Bir baþka nokta da yemek yapmadan önce çocuðun fikri (yemek çeþidi konusunda) alýnabilir. Önemli besin kaynaklarýný almasý için ayný tür  yemek deðiþik þekiller ile önüne getirilebilir. Ayný zamanda iþtahý azaltan bol þekerli bisküvi ve çikolatalarý belli miktarda almasý saðlanabilir.

Bütün bu önlemlere raðmen devam eden iþtah problemlerinde, doktora baþvurarak altta yatan (varsa ) nedeni bulmak gerekebilir.

11- ALTINI ISLATMA

Altýný ýslatma anne babalarýn en çok karþý karþýya kaldýklarý problemlerin baþýnda gelir. Özellikle belli bir tuvalet eðitimini aldýktan ve tuvalet alýþkanlýðý kazandýktan sonra, çocuðun altýný ýslatmaya baþlamasý daha çok psikolojik nedenleri akla getirir. Eðer her hangi bir stres etkeni var ise bu durum görülebilir. Ancak çocuk bebekliðinden beri hiç tuvalet kontrolü saðlayamamýþsa, o zaman genetik ve bedensel etkileri dýþladýktan sonra psikolojik etkilere bakmak gerekir.

Çocuðun altýný ýslatmaya baþlamasýnda anne babalar endiþeye kapýlmadan çocuðun durumunu gözden geçirmelidirler. En önemlisi bu çocuðun herhangi bir stres etkeni var mý yok mu (kardeþ doðumu, anne baba geçimsizliði, arkadaþ sorunlarý, okula veya kreþe baþlama, göç,  yakýn kaybý, anne babadan ayrý kalma, kronik hastalýklar, doðal afetler vb.) bu deðerlendirilmeli ve stres etkeni ortadan kaldýrýlmaya çalýþýlmalýdýr. Burada yakýn geçmiþte somut olarak gördüðüm bir örneði vermek istiyorum. Adapazarý'nda deprem sonrasý bir kýsým çocukta daha önce olmamasýna raðmen altýný ýslatma probleminin oluþtuðunu gözlemledim. Bu durum yaþanan olayýn stresine verilen çocuðun psikolojik bir reaksiyonu idi. Çocuðun sevgi ihtiyacý var ise ilgi çekmek için bu problemi çýkarabilir. Özellikle bu durumla birlikte daha çok dikkat çektiðinin farkýna varan çocuk davranýþýnda ýsrarcý olabilir. Yeni doðan kardeþinin durumunu gözlemleyen ve ona yönelik ilgiyi gören çocuk da da bu türlü bir davranýþ görülmekte.

Çocuðun bu davranýþýný altýna bez baðlamak destekleyeceði için bu türlü bir tavýrdan kaçýnýlmalýdýr. Anne baba çocuðu   aþýrý cezalandýrýcý ve suçlayýcý bir tavýrdan kaçýnarak bu durumu onun ile konuþmalarý uygun olur. Çocuðun altýný ýslatmadýðý zaman takdir ve övgü dolu sözler söylenmelidir. Ufak bir çizelge ile çocuða bulut ve güneþ çizdirmek de duruma yardýmcý olur.

Ýdrar yolu enfeksiyonlarýnda  çocuðun idrarýný tutamama durumu söz konusu olabilir. Ýdrar yolu enfeksiyonu çocuðun altýnýn ýslak kalmasýna baðlý olarak da ikincil olarak geliþebilir. Bu durumu anne babalarýn göz ardý etmemeleri gerekir.

Israr eden durumlarda altta yatan neden ve genel durumu deðerlendirmek için doktor yardýmý gerekebilir.Çocuðun yaþýna uygun, normal psiko-sosyal geliþimi için bu durumun tedavi edilmesi gereklidir.

12- ÝÇE KAPANIKLIK

Çocuklar devamlý psiko-sosyal bir geliþim gösterir. Normal sosyal geliþim içerisinde baþta aile üyeleri olmak üzere diðer insanlar ile iletiþim ve etkileþim önemlidir. Bu normal geliþim için kaçýnýlmaz bir durumdur. Bazý çocuklar gerek kiþilik özellikleri gerekse ikincil olarak etki eden faktörler sonucunda içe dönük, sosyal ortamlara ve alýþýlmadýk mekanlara kolay adapte olamayan, genelde duygusal paylaþýma girmeyen, yabancý insanlardan tedirgin olan bir yapýda olabilirler.

Bu durum bazý psikiyatrik durumlarda görülebilir. Bu durumda çocuðun bu nedene yönelik tedavisi gereklidir.

Anne babalarýn bu durumda yapmalarý gereken sýk sýk çocuða söz hakký tanýmalarý, hemen her konuda onun kendisini ve duygularýný ifade etmesini saðlamalarý, ona sýk sýk ne hissettiðini ve düþündüðünü sormalarý, çocuðun kendisine deðer vermeleri, konuþtuðu zaman dinlemeleri, sýk sýk sosyal ortamlarla irtibatýný saðlamalarý, onu olduðu gibi kabul ederek sevgilerini sýk sýk belli etmeleri, çocuðun her þeyine müdahale etmeden ve çok müdahaleci olmadan onun kendini ortaya koymasýný saðlamalarý önerilir.

Devam eden durumlarda bazý psikiyatrik tablolardan söz edilebilir. Bu durumun tedavisi gerekir. Özellikle okul çaðý ile beraber sosyal iliþkilerde problem  olmamasý için durumun çözümlenmeye çalýþýlmasý önem kazanýr.

<-  Geri

REHBERLÝK SERVÝSÝ

 www.egitiminsesi.com © 2006