İlk Yardım

ÇIĞ ÖNCESİNDE

• Öncelikle çığ bölgelerine yeni yerleÅŸim birimleri kurulmamalı.

• Çığ ve sel yataklarında var olan yapılar derhal kaldırılmalı.

• Mevcut yapılar, çığ bölgesinden kaldırılana kadar sigortalanmalı.

• Yamaçlardaki orman ve bitki örtüsü çığ düşmesini azaltır. Bu nedenle, çığ vadilerinde aÄŸaç ve bitki örtüsünün ortadan kaldırılması, ormanın tahrip edilmesi çığ tehlikesini artırır. O halde, ormanlar tahrip edilip çığ güzergâhı yaratılmamalı.

• Çığı oluÅŸturan arazi ve hava ÅŸartları öğrenilmeli.

• Hava, yol durumu ve çığ tehlikesi hakkında düzenli olarak bilgi veren kaynaklardan yararlanılmalı.

• Kar yaÄŸan aylarda, hava ve yol durumu raporları dikkatlice izlenmeli.

• Çığ güvenliÄŸi ile ilgili bilgi edinilmeli.

• Önlem alınmalı ve herhangi bir kuÅŸku durumunda tehlikeli bölgeyi derhal terk edebilecek ÅŸekilde hazırlık yapılmalı.

• Çığ oluÅŸmadan önce yapılması gereken en önemli uygulama boÅŸaltma planının yapılmış olmasıdır. Bu planda ÅŸu konular yer almalıdır:

• BoÅŸaltılacak alandaki tüm tehlikeli patikaların tanımlanmış iyi bir çizimi,

• BoÅŸaltma sırasında emirleri verecek ve bunları uygulayacak kiÅŸilerin isimlerinin listesi,

• BoÅŸaltma sırasında izlenecek iletiÅŸim ve alarm iÅŸlemlerinin belirlenmesi,

• Acil kaçış yolları, toplanma alanları, park yerleri ve etkilenen insanların geçici olarak iskân edileceÄŸi yerlerin saptanması ve her an kullanıma hazır halde bulundurulması,

• BoÅŸaltılan alanlardaki güvenliÄŸi saÄŸlayacak ve diÄŸer problemleri çözecek ÅŸekilde bazı yasaklamaların ve kuralların konulması.

• Yakındaki yollarda çığ uyarı iÅŸaretleri, yolları çığ olma durumunda kapatacak elle veya otomatik olarak çalışan engellerin kurulması ÅŸarttır.

• Tehlikeli yamaçlardan sürekli uzak durmak en akılcı yoldur.

• Çığ olan veya olma ihtimali bulunan yamaçlarda aÄŸaç kesimine son vermek ve bunu yasal yollarla saÄŸlamak.

• Daha önce çığ olduÄŸu bilinen yerlere, av veya herhangi bir amaçla gitmemeleri için uyarmak gereklidir.

ÇIĞA YAKALANIRSANIZ

Eğer Dışarıda Bulunuyorsanız:

• Çığ baÅŸladığında, çığın büyüklüğüne, hızına, patikanın geniÅŸliÄŸine, çevredeki araçlara ve daha güvenli yerlere baÄŸlı olarak o alandan çok hızlı bir ÅŸekilde ayrılmaya karar vermek.

• Çığın daha yavaÅŸ, yüksekliÄŸinin az olduÄŸu kenar kısımlarına ulaÅŸmaya çalışmak.

• Ses ve ses kaynakları ile insanları uyarmaya çalışmak.

• Kayak yapıyorsanız, kayak takımını çıkarıp atarak, sabit aÄŸaç, kaya veya baÅŸka bir cisme tutunmaya çalışmak.

• Kırılmış aÄŸaç ve kaya parçalarından korunmaya çalışmak.

• Yerden destek alarak yüzme hareketi yaparak akan karın üstünde kalmaya çalışmak.

• AÄŸzı sıkıca kapatmak, mümkünse kafa kar altında kaldığı anda uzun süre nefesi tutmaya çalışmak.

• Akış sırasında bacaklar ve kollar birbirine yapıştırılarak oturma pozisyonu almak, çığ durmadan kısa süre önce bacaklar ile yeri sertçe iterek (zemin sert ise) kalkmaya çalışmak.

• Çığ durmadan önce mutlaka bir el yüzün önünde, diÄŸer eli baÅŸtan yukarıda tutmak ve kar altındaki zaman boyunca hayati önem taşıyacak olan nefes alınan boÅŸluÄŸu (hava kesesi) geniÅŸletmek ve başı saÄŸa sola çevirmeye çalışmak.

• Karda ses iletimi az olmasına raÄŸmen eÄŸer yüzeye yakın olduÄŸunuzu hissediyorsanız yada bu varsayımı ihmal etmemek için bağırmak faydalı olabilir.

• AraÅŸtırmalara göre, sırt çantası taşıyanların çığın topuÄŸu civarında yüzeyde kalma ÅŸansları taşımayanlardan daha fazladır.

• Çığa maruz bölgelerde yaÅŸanıyor ise üzerimizde metal bulundurmak uygun olacaktır. Çünkü metal parçası detektörle aramayı kolaylaÅŸtıracaktır.

• Çığa maruz bölgelerde çalışma yapanlar yanlarında taşıyacakları en az 15- 20 metre uzunluÄŸunda (tercihen kırmızı renkli) hafif ve saÄŸlam ip bulundurmalı, çığ sırasında kendisine baÄŸlı olmayan ucu serbest bırakmak suretiyle yerinin belirlenmesini saÄŸlayacaktır.

• Çığa maruz bölgelerde çalışma yapanlar, çığ sırasında yerinin belirlenmesini saÄŸlamak için kendiliÄŸinden ÅŸiÅŸebilen balon taşınması yararlı olacaktır.

Eğer Bir Aracın İçinde Bulunuyorsanız:

• Aracın kapı ve pencereleri kapatılmalıdır.

• Motoru durdurup, ışıklar söndürülmeli

• Araçtaki oksijen miktarını korumak için sigara içmemeli, kibrit yakmamalı

• Telsiz varsa çaÄŸrı yapılmalı ve alıcı konumunda sürekli açık tutulmalı

• Dışarı ses ve ışık verecek herhangi bir alet faydalı olabilir

• Araçta çubuk vb. alet var ise kar içine yukarı doÄŸru batırıp kurtarma ekiplerinin çubuÄŸu görmelerini ümit etme ÅŸansı olabilir

• Çığa maruz bölgelerde çalışma yapanlar araçlarında temiz hava tüplü maske ile kendiliÄŸinden ÅŸiÅŸebilen balon bulundurmaları yerinde olur.

• Son olarak da aracı çevreleyen karı kazımak, yaÅŸam alanını geniÅŸletmek açısından yararlıdır. Ancak kiÅŸi kendini güvende hissetmiyor ise araç içinde beklemek daha emniyetlidir.

• Araçta yukarıda belirtilen davranışları yerine getirebilmek için gerekli olan araç-gereç ve malzemelerin bulundurulması gerekir.

 

ÇIĞDAN SONRA

Çığ olduktan sonra en kısa zamanda ilgili kişi ve kurumlara haber verilerek yardımın kısa sürede ulaşması sağlanır. Bunlar Valilik bünyesindeki kurumlar (Sivil Savunma Arama Kurtarma Ekipleri, 112 Acil Yardım, Polis, İtfaiye, Jandarma vb.) ve bölgeye en yakın Askeri Birliklerdir.