ELMAS

[KayaRem]

ELMAS
Elmas gerek suni gerekse tabii olsun dünyada bilinen en sert bir cisimdir. Bundan dolayı elmas, bor karbür hariç diğer hiçbir cisim tarafından çizilemez. Elmasın saf karbondan oluştuğunu 1814 yılında Davy bulmuştur. Davy bir parça elması yaktığında meydana karbon dioksit ve kül kaldığını görmüştür. Elmas, karbon elementinin çok yüksek basınç ve sıcaklık altında kalması sonucunda meydana gelir. Yer altındaki ergimiş minerallerde bulunan karbon yüksek basınç ve sıcaklık etkisiyle kristalleşerek elması meydana getirir.
Elmas ya yeraltında ergimiş minerallere bağlı olarak veya bu minerallerin erozyon sonucunda ufalanarak kum haline gelmesi sonucu bu kumlarda bulunur. Elmas madenlerinde, yeraltına sokulan bir boru vasıtasıyla, elmas, minerallerin ağır kısımlarına yapışık olarak elde olunur. Bir ton mineralde ancak 0,1 g elmas bulunur.
Doğada bu şekilde bulunan elmas parlak olmayan donuk bir taştır. Doğada elmas, yüzeyleri çizik ve yaralanmış oktahedral kristal yapılı olarak elde olunur. Daha sonra bu yüzeyler kesilerek ve parlatılarak elmas hazırlanır. Elmasın kırılma indisi yüksek olduğu için ışığı bütün yüzeylerinde yansıtır. Elmasın kırılma indisi 2,41’dir. Bu elmasa ışıldama özelliğini kazandırır. Aktif olmayışı, sertliği, nadir bulunuşu ve optik özelliği dolaysıyla elmas doğada çok kıymetli bir taştır. Elmasın rengi, beyaz(renksiz), sarı kırmızı, turuncu, yeşil, mavi, kahve ve siyah olmak üzere çeşitlidir. Koyu renkli elmaslar kıymetli değildir fakat sert oluşları dolaysıyla endüstride faydalanılır. Elmas karat olarak satılır. Bir karat 0.200 grama eşittir. Elmasın fiyatı, kesilişine, rengine, kusur ve büyüklüğüne göre değişir. Her ne kadar elmas çok sert ise de çekiç veya çelik kalem ile kristal tabakalar halinde kesilebilir veya kırılabilir.
Topraktan yeni çıkarılmış bir büyük elmas parçasının işlenmesi çok önemlidir; zira bu parçanın kristal yüzeyleri ters yönde kesilirse elmas kıymetini tamamen kaybeder. Elmas testeresi, elmas tozu yapıştırılmış yüksek devirli bir metal diskten oluşur. Burada elması kesen disk üzerindeki elmas tozudur. Kesilmesi tamamlanan elmas parçası daha sonra usta elmas işleyicileri tarafından bir çekiç ve kalem ile işlenir.
Elmasın yoğunluğu 3,5’tir. Elmas elektriği iletmez. Isı iletkenliği yüksek olup dokunulduğunda soğuk hissedilir. Çok sert oluşu dolaysıyla elmas bir önemli sınaî alettir. Siyah elmas ve elmas tozu, zımpara disklerini kaplamak için kullanılır. Daha sonra bu diskler çok sert alaşımların kesilmesinde kıllanılır. Özel olarak yapılmış elmas matkapları ile petrol kuyuları açılır, aynı zamanda bu matkaplar ile birçok sert cisimleri delme, kesme ve zımparalama işleri yapılır.
Suni olarak elmas elde edilebilmektedir. Özellikle Amerika’da suni olarak sınaî elmas yapılmaktadır. Ramazan KAYA
www.ramazankaya.com.tr