Bilgisayar Virüsleri

[celal_gozlek]

Bilgisayar Virüsleri

Bilgisayar virüsleri, çalistiginda bilgisayariniza degisik sekillerde zarar verebilen bilgisayar programlaridir. Eger bu programlar ya da virüs kodlari, herhangi bir sekilde çalistirilirsa, programlanma sekline göre bilgisayariniza zarar vermeye baslar. Ayrica, tüm virüs kodlari (bilinen adiyla virüsler), bir sistemde aktif hale geçirildikten sonra, çogalma özelligine sahiptir.

Bilgisayar virüslerinin popüler bulasma yollarindan birisi, virüs kapmis bilgisayar programlaridir. Bu durumda, virüs kodu bir bilgisayar programina, virüsü yazan (ya da yayan) kisi tarafindan eklenir. Böylece, virüslü bu programlari çalistiran kullanicilarin bilgisayarlari "potansiyel olarak" virüs kapabilirler.

Özellikle internet üzerinde dosya arsivlerinin ne kadar sik kullanildigini düsünürsek, tehlikenin boyutlerini daha da iyi anlayabiliriz. Virüslenmis program çalistirildiginda, bilgisayar virüs kodu da, genellikle, bilgisayarinizin hafizasina yerlesir ve potansiyel olarak zararlarina baslar.

Virüs Çesitleri

Programlarin virüslenmesi iki yolla olur; ya virüs kodu bilgisayarin hafizasina yerlesmistir ve her program çalistirilisinda o programa bulasir, ya da hafizaya yerlesmeden sadece "virüslü program her çalistirilisinda" etkisini gösterebilir. Ancak, virüslerin çogu, kendini bilgisayarin hafizasina yükler.

Diger bir grup ise bilgisayarin ilk açildiginda kontrol ettigi özel sistem alanlarina (boot sector) ve özel sistem dosyalarina (command.com gibi) yerlesirler. Bazi virüsler, her iki sekilde de zarar verebilir.

Bazi virüsler, virüs arama programlari tarafindan saptanmamak için bazi gizlenme teknikleri kullanirlar (stealth virüsleri). Bazi tür virüsler ise, çalistirildiginda kendine benzer baska virüsler üretir (polymorphic virüsler).

Virüslerin Zararlari

Bilgisayar virüsleri, Ekraniniza can sikici mesajlar çikararak çalismanizi bölebilir/engelleyebilir. Bilgisayarinizin hafizasini ve/veya disk alanini kullanarak bu kaynaklara verimli olarak erisiminizi engelleyebilir. Kullandiginiz dosyalarin içeriklerini bozabilir/silebilir. Kullandiginiz bilgisayar programlarini bozabilir, çalismalarini yavaslatabilir. Sabit diskinizin tamamini ya da önemli dosyalarin oldugu kisimlarini silebilir.

Virüsler, yalnizca PC'lere bulasmaz; ancak en çok Dos ve Windows isletim sistemi ile çalisan PC'lere bulastirlar. Macintosh virüsleri de bir hayli yaygindir. Unix isletim sistemi ile çalisan bilgisayarlarda, virüs bulasma vakalari oldukça azdir.

Yayilma Yollari

Eskiden en popüler virüs bulasma yolu, bir bilgisayardan digerine "disket" ile dosya aktarimi idi. Günümüzde ise, bilgisayar aglarinin oldukça yogun kullanilmasi, herkese açik (anonim) dosya arsivleri ve internet üzerindeki popüler etkilesimli ortamlar (IRC, ICQ, Web gibi) virüslü programlarin yayilmasi için oldukça uygun ortamlardir. Ayrica, e-mail yoluyla gelen programlarin kontrolsüz çalistirilmasi da bir baska potansiyel tehlike olarak karsimizdadir.

Düzyazi Dosyalari Güvende

Bazi virüsler, dogrudan data dosyalarini bozabilirler. Birçok virüs, .DAT, .OVR, .DOC gibi çalistirilabilir olmayan dosyalari hedef alip bozabilmektedir. Ancak bilgisayar virüsleri de bir çesit bilgisayar program oldugundan, virüsün yayilabilmesi için mutlaka virüs kodunun çalismasi lazim. Bu yüzden, sözgelimi bir düzyazi içeren dosyanin (text) virüs tasima ihtimali yok.

Makro Virüsü

Bazi programlarin, uygulama ile birlikte kullanilan "kendi yardimci programlama dilleri" vardir. Sözgelimi, popüler bir kelime islemci olan "MS Word", "Macro" adi verilen yardimci paketlerle yazi yazma sirasinda bazi isleri otomatik ve daha kolay yapmanizi saglayabilir.

Programlarin bu özelligini kullanarak yazilan virüslere, "macro virüsleri" adi verilir. Bu virüsler, sadece hangi macro dili ile yazilmislarsa o dosyalari bozabilirler. Bunun en popüler ve tehlikeli örnegi "Microsoft Word" ve "Excel" macro virüsleri. Bunlar, ilgili uygulamanin macro dili ile yazilmis bir sekilde, bir word ya da excel kullanarak hazirladiginiz dökümana yerlesir ve bu dökümana her girisinizde aktif hale geçer.

Macro virüsleri, ilgili programlarin kullandigi bazi tanimlama dosyalarina da bulasmaya (normal.dot gibi) çalisir. Böylece o programla olusturulan her döküman virüslenmis olur.

Virüslerin Tespiti

Eger bilgisayariniza virüs bulasmissa, bu durumda bilgisayarinizda olagan disi bazi durumlar gözlemleyebilirsiniz. Bazi virüsler, isimleri ile ilgili bir mesaji ekraniniza getirebilir. Bazilari, makinanizin çalismasini yavaslatabilir ya da kullanilabilir hafizanizi azaltir. Bu son iki sebep, sirf virüs yüzünden olmasa da gene de süphelenmekte fayda var.

Bilgisayarinizin virüs kapip kapmadigini saptayan "anti-virüs" programlari da var. Bu programlar, bilgisayarinizin virüs kapabilecek her tarafini (hafiza, boot sector, çalistirilabilir programlar, dökümanlar) tararlar. Bu programlar, kendi veritabanlarindaki virüslerin imzalarini (virüsün çalismasini saglayan bilgisayar programi parçasi) bilgisayarinizda ararlar. Programlarinizi, virüs olabilecek zararli kodlara karsi analiz edebilirler.

Günümüzdeki popüler anti-virüs programlarinin veri tabanlarinda onbinlerce virüs imzasi ve bunlarin varyantlari vardir. Bu veri tabanlari, yeni çikan virüsleri de ekleyerek sik araliklarla güncellenir.

Bütün virüs programlari 3 temel isleve sahiptir; virüs arama-bulma, temizleme ve bilgisayarinizi virüslerden korumak için bir koruyucu kalkan olusturma (virus shielder).

Virüs kalkanlari, bilgisayariniz her açildiginda kendiliginden devreye giren ve her yeni program çalistirdiginizda, bilgisayariniza kopyaladiginizda bunlari kontrol eden ve tanimlayabildigi virüs bulursa sizi uyaran ve virüs temizleme modülünü harekete geçirebilen araçlardir.

E-Postalar

Sadece düz yazi içeren bir e-postayi okumakla sisteminize virüs bulasmaz. Eger aldiginiz e-posta ile birlikte bir "attachment" (eklenmis dosya) varsa (eklenmis dosya, herhangi bir çalistirilabilir (executible) dosya olabilir), mailinizi okuyup gelen dosyayi diskinize saklamakla "o dosya virüslü dahi olsa" yine virüs bulasmaz. Tabii, eklenmis dosyayi çalistirirsaniz ve o dosya da virüslü ise, sisteminize virüs bulasabilir.