Evde, iş yerinde ve yolculuk yaparken aynı bilgisayarı kullanmak isteyenler için öneriler.

Birçoğumuz, evimizde ve iş yerimizde iki ayrı bilgisayar kullanıyoruz. Peki hem ofiste, hem evde, hem de yolculuklarda aynı bilgisayarı kullanmak ister miydiniz? Eğer cevabınız evetse, dizüstü sistemler size yardımcı olabilirler.

Bilgisayarların günlük yaşantımız içerisindeki yerleri tartışılmaz... Hem işlerimizi yaparken, hem eğlenirken, hem de farklı insanlarla iletişim kurarken bilgisayara başvuruyoruz. Ancak bilgisayarın sabit bir makine olması işleri biraz zorlaştırıyor. İşte bu yüzden, dizüstü bilgisayarlar da giderek daha çok önem kazanmaya başladılar.

Dizüstü sistemlerin ilk kez kullanıcılarla buluşması, gerçekten de oldukça heyecan verici bir olaydı. Küçük boyutları ve bunun sonucunda ortaya çıkan taşınabilirlikleri, özellikle iş gereği bilgisayarını sürekli yanında bulundurmak zorunda olan kullanıcılar için birçok imkanı da beraberinde getiriyordu. Ancak dizüstü sistemler uzun seneler boyunca asla masaüstü sistemlerin yerini tutamadı. Bunun en büyük nedeni, performanslarının daha düşük oluşuydu. Tabii bunun yanında yüksek fiyatlarının da bu konuda etkili olduğunu söyleyebiliriz.

Son zamanlarda piyasa sürülen yeni nesil dizüstü sistemler ise bu anlayışı yıkmakta kararlı gibi görünüyor. Artık bilgisayar almak isteyen bir kullanıcı, nasıl bir sistem alacağı konusunda çok dikkatli davranmak zorunda. Çünkü dizüstü sistemler, gelişen teknolojinin de yardımıyla masaüstü sistemlerinin performansına bir hayli yaklaşmış durumdalar ve her geçen gün biraz daha güçlenmeye devam ediyorlar.

Peki ama bugün yeni bir sistem almak isteyen kullanıcılar, ne tip bir bilgisayar tercih etmeli? Buna karar vermek için masaüstü ve dizüstü sistemlerin hangi alanlarda üstün olduklarının çok iyi analiz edilmesi gerekiyor.

Çünkü her iki tipteki sistemin de birbirlerine üstünlük sağladığı noktalardan bahsedilebilir. Bu durumda bilgisayarınızı hangi amaçlar doğrultusunda kullanacağınıza karar vermeniz ve bu ihtiyaçlarınıza cevap verebilecek sistemi seçmeniz, en doğru karar olacaktır.

İHTİYACA GÖRE BİR BİLGİSAYAR
Taşınabilir bilgisayarların büyüklükleri bir A4 kağıt kadardır ve hiçbir sorun yaşanmadan, 24 saat boyunca özel çantalarında her yere taşınabilirler. Görünümlerine, ağırlıklarına ve özelliklerine göre fiyatları da çok farklı olabilir. Hemen hemen tüm modellerin üzerinde bir modem ve bir de ağ bağdaştırıcı bulunmaktadır. Böylece telefon hattı ile internete, ağ kablosu ile yerel bir ağa bağlanabilirler. Dizüstü bilgisayarların büyük çoğunluğunda disket sürücü, CD ve DVD sürücü ya da CD yazıcı yer alır. Dizüstü bilgisayarlara gösterilen talep arttıkça farklı kullanıcı profillerine göre farklı modeller üretilmeye başlanmıştır. Bazı kullanıcılar hesaplı bir bilgisayar isterken, bazıları tüm ihtiyaçlarını karşılayabilecek tam donanımlı bir dizüstü bilgisayar tercih etmektedirler.

Ä°ÅžLEMCÄ°LER
Dizüstü sistemlerde kullanılan temel bileşenler, masa üstlerimizdeki PC'lerden oldukça farklıdır. İşlemci cephesinde yine Intel ve AMD'nin isimlerini görüyoruz. VIA ise bu ikiliyi yakından takip ediyor. Intel'in ünlü Pentium 4 işlemcileri, dizüstü sistemlerde "Mobile Pentium 4" adını almış. Şirketin "Centrino" işlemcileri ise, dizüstü sistemleri farklı bir boyuta taşıyor. Henüz ülkemizde tam anlamıyla kullanamasak da, bu işlemciye sahip tüm sistemler ile kablosuz internet bağlantısı sağlanabiliyor. Ayrıca kablosuz yerel ağlar da herhangi bir bağdaştırıcı gerekmeden kurulabiliyor.

AMD'nin Athlon XP-M ve VlA'nın yeni An-taur işlemcileri de kablosuz iletişim konusunda önemli özelliklere sahip. Kısacası mobil işlemci dendiğinde, artık aklınıza sadece hız gelmemeli. Dizüstü sistemleri kablosuz iletişim seçenekleri ile gerçek anlamda mobil hale getirmek de, artık işlemcilerin başlıca görevleri arasında.

Bu arada Intel Celeron ve AMD Duron işlemcileri de unutmamak lazım. Her iki işlemci de uygun fiyatlı sistemlerde tercih ediliyor. Bunun nedeni ise, tampon bellek konusunda bir hayli zayıf kalmaları.

DESKNOTE İLE MASAÜSTÜ PERFORMANSI
Son dönemlerde sık sık karşılaştığımız "desknote" sistemler, dizüstü kasasına yerleştirilen masaüstü işlemcileri ve bellek modüllerini kullanıyor. Sabit disk ve optik sürücü gibi bileşenler ise dizüstü sistemlerde gördüklerimizle aynı. Özellikle işlemci sayesinde masaüstü sistemlerin sunduğu performansa ulaşan "desknoteların en büyük dezavantajı ise güç tüketiminin yüksek oluşu. Bu yüzden kasalarda dahili bir batarya bulunmuyor. Zaten kasa üzerinde bu bataryanın yerleştirileceği boş bir alan da yok. Yani sistemi çalıştırmak için çoğu zaman elektrik gücüne başvurmalısınız. Ekstra bir harcama ile harici batarya satın alma lüksünüz olduğunu da belirtelim. Ancak bu bataryalar ile çok fazla bir yol kat etmeniz mümkün değil.

BİLGİSAYARLARIN İLETİŞİMİ
Bir dizüstü bilgisayarın göz önünde bulundurulması gereken en önemli özelliklerinden biri de, diğer bilgisayarlarla iletişim kurabilme yeteneğidir. Evinizdeki veya iş yerinizdeki bilgisayarınızı dizüstü bilgisayarınıza bağlamak için değişik yöntemlerden yararlanabilirsiniz. USB girişi veya standart bir ağ bağdaştırıcı yardımıyla bu bağlantılar gerçekleştirilebilir. Fakat bağlantı türleri arasında en heyecan verici olanlar, kuşkusuz kablosuz bağlantılar olacaktır. Artık pek çok bilgisayarın kullanabildiği Bluetooth veya Wi -Fi teknolojileri, dizüstü bilgisayarlarda da mevcuttur. Bu teknolojiler, kızıl ötesi ışınları veya radyo frekanslarını kullanarak farklı cihazların iletişim kurmalarını sağlarlar.

UPGRADE OLANAKLARINA DÄ°KKAT EDÄ°N
Dizüstü bilgisayarlarda ses ve grafik işlemcileri, modemler ve hatta ağ bağdaştırıcıları bile anakart üzerinde yer alıyor ve bunların teker teker değiştirilmesi söz konusu olamaz. Eğer bileşenler gelişmiş uygulamalar için yetersiz kalıyorsa, tek alternatifiniz yeni bir sistem almak olacaktır. Ama bu yola başvurmadan değiştirebileceğiniz birkaç temel bileşen de yok değil. Örneğin küçük sabit diskinizi daha büyük bir sabit disk ile değiştirme ya da sisteme ekstra bellek ekleme şansına sahipsiniz. Bazı dizüstü sistemlerde küçük bir uğraşla işlemcinizi yeni bir işlemciyle değiştirmeniz de mümkün.

Görüldüğü gibi masaüstü sistemler, upgrade konusunda dizüstü sistemlere oranla çok daha fazla olanağa sahip. Bu sayede kullanıcılar, gelişen teknolojiyi daha rahat ve daha az masrafa girerek takip edebiliyorlar.

DİZÜSTÜ SİSTEMLERİN GERÇEK ALICISI KİM?
Gerek kullandıkları bileşenler, gerek fiyat-performans oranları ve gerek upgrade olanakları, masaüstü sistemleri ilk alternatif yapmak için yeterli. Ama yazımızın başında da belirttiğimiz gibi performansın yanı sıra kullanım amacı da tercihinizi yaparken dikkat etmeniz gereken en önemli noktalardan birisi. Eğer işiniz gereği sık sık seyahat etmek zorundaysanız ve bilgisayar işinizin önemli bir kısmını oluşturuyorsa, o zaman dizüstü sistemlere yönelmeniz daha doğru olur. Üstelik 3D grafik işlemcilerinin yaygınlaşmasıyla bilgisayarınızda oyun oynamanız da mümkün. Ancak bu konuda dizüstü sistemlerden çok büyük işler de beklemeyin. Çünkü hiçbir mobil grafik işlemci, pratikte ekran kartlarının performansına ulaşamaz.

Bilgisayarımı yanımda taşımama gerek yok diyorsanız ya da gelişmiş bir multimedya seti arıyorsanız, o zaman tercihinizi hem daha yüksek performans elde edebileceğiniz, hem de daha düşük bir ücret karşılığında sahip olabileceğiniz masaüstü sistemlerden yana kullanmalısınız. Unutmayın ki dizüstü sistemler ile asla gerçek bir multimedya keyfi yaşayamazsınız.

DİZÜSTÜ PC SATIN ALIRKEN DİKKAT ETMENİZ GEREKENLER
• Dizüstü PC'leri çekici kılan başlıca özellik taşınabilir olmalarıdır. Gittiğiniz her yerde yanınızda taşıyacağınız bir bilgisayarın büyük ve ağır olmasını herhalde istemezsiniz. Bu yüzden teknik özelliklerden önce kasanın yapısını inceleyin. Boyutlar ve ağırlık azaldıkça, bilgisayarın taşınabilirliği de artacaktır.

• Satın alacağınız dizüstü PC'nin upgrade konusunda biraz esnek olmasına dikkat edin. Eğer 2 yıl sonra tüm sistemi çöpe atıp yeni bir sistem satın almak istemiyorsanız, en azından temel bileşenleri değiştirilebilen bir dizüstü PC'yi seçmenizde yarar var.

• İşlemci ve belleğin ihtiyacınızı karşılıyor olması gerekli. Bu noktada mobil işlemcilerin standart masaüstü işlemcilerine göre yüzde 20-25 oranında daha düşük bir performansa sahip olduklarını unutmayın. İşlemciye karar verirken paranızın yettiği en hızlı seçeneği tercih edin.

• Bellek konusunda da 256 MB'ın altına düşmemeye özen gösterin. Bellek, bir dizüstü sistemde en kolay upgrade edilen bileşenlerin başında gelir. Bu yüzden başlangıçta sahip olacağınız bellek büyüklüğünü, daha sonra arttırmanız da mümkün.

• Dizüstü sistemlerin çalışması için bataryalar kullanılır. Ancak bataryanın ömrü modelden modele farklılık gösterecektir. Tamamen şarj edilmiş bir bataryanın ortalama bir kullanım düzeyinde en azından 3 saat gerekli enerjiyi sağlaması gerekir. Tabii bu sürenin daha yukarılara çekilmesi de mümkün. Dizüstü sistemler için en yüksek performansı, günümüzde sık sık karşılaştığımız lityum bataryalar ile elde edebilirsiniz.

• Ekranın yapısı, dizüstü bilgisayarlar için önemli kriterlerden bir diğeridir. Aktif matrix (TFT) adı verilen ekranlar, parlak ve canlı görüntüyü sorunsuz bir şekilde kullanıcılara ulaştırır. Pasif matrix (STN/HPA) ekranlarda ise görüntünün parlaklığı daha azdır. Ayrıca ekrana bakış açısı da son derece kısıtlıdır. Eğer ekranı tam olarak karşınıza almazsanız, görüntüyü anlamanız da mümkün olmayabilir. Bu yüzden tercihiniz mutlaka TFT ekranlardan yana olmalı.

• Ekran konusunda dikkat etmeniz gereken diğer bir nokta da büyüklük olmalı. Ekran büyüklüğünü belirlerken hem gözlerinizi hem de sistemin taşınabilirliğini hesaba katın. Ekran ne kadar büyük olursa kasanın da aynı oranda büyüyeceğini unutmayın.

• Bir dizüstü sistem için en önemli konulardan birisi de bağlantı noktalarıdır. Alacağınız sistemde en azından 2 adet USB girişi bulunmalı. Böylece yazıcıları ya da dijital fotoğraf makinelerini zorlanmadan bilgisayara bağlayabilirsiniz. Son zamanlarda yaygınlaşmaya başlayan firewire girişi de yakın gelecekte çok işinize yarayabilir.