Monitördeki görüntülerin kalitesi, biraz da ekran kartının özelliklerine bağlı.

Grafik kartı olarak da adlandırılan ekran kartlarının görevi, bilgisayardan gelen sinyali ekranda görüntülenebilecek bir formata çevirmektir.

Eğer yeni bir ekran kartı almayı planlıyorsanız, piyasadaki çeşitlilik karşısında kafanızın karışmaması mümkün değil. 30 Dolar'dan başlayan ve yüzlerce Dolar'a kadar varan farklı fiyatlar, seçim yapmayı da son derece güç bir hale getiriyor.

Doğru seçimi yapabilmek için, öncelikle ekran kartlarının temel özelliklerini tanımanız gerekli. Örneğin kart üzerinde kullanılan grafik işlemci, modelden modele büyük farklılıklar gösterebilir. Günümüzde grafik işlemci dendiğinde, akla gelen ilk isimler NVIDIA ve ATI olacaktır. İki şirket arasında yaşanan büyük hız yarışı, her geçen gün yeni bir grafik işlemci ile tanışmamıza yol açıyor. Yeni nesil kartların üzerinde ya ATI'nin Radeon işlemcisine, ya da NVIDlA'nın GeForceFX işlemcisine rastlayacaksınız. Ancak bu işlemcilerin de kendi içlerinde farklı modellere ayrıldığını bilmelisiniz. Daha hızlı olan işlemciler, her zaman için daha yüksek bir fiyata sahip olacaktır. Sizin satın alacağınız kartın hızı ise, tamamen ihtiyaçlarınıza bağlı.

Dikkat etmeniz gereken diğer bir detay da, kart üzerinde kullanılan bellek büyüklüğü. Yeni nesil kartların büyük çoğunluğunda 128 MB'lık bellek yongalarına rastlıyoruz. Daha profesyonel kartlar ise 256 MB'lık bellek kapasitesi ile destekleniyorlar.

VERÄ° YOLUNA DÄ°KKAT
Veri yolu, farklı donanımların işlemci ile iletişim kurmalarını sağlayan ve veri alış verişini mümkün hale getiren kanallara verilen genel isimdir. Ekran kartları da, işlemci ile iletişim kurarken ana kart üzerindeki özel veri yollarından yardım alırlar.

Yeni nesil ekran kartlarının hemen hepsi, AGP (Accelerated Graphics Port) veri yolunu destekliyorlar. Bu da, kartınızı ana kart üzerindeki AGP yuvasına takmanız gerektiği anlamına geliyor. Eğer bilgisayarınız biraz eskiyse, anakart üzerinde AGP yuvası bulunmayabilir. Bu durumda sahip olacağınız ekran kartı da mutlaka PCI veri yolunu kullanıyor olmalı. PCI veri yolunun en büyük dezavantajı, veri transfer hızı konusunda AGP'nin oldukça gerisinde kalması. Ancak ana kartınızda AGP yuvası bulunmuyorsa, PCI veri yolunu kullanan bir ekran kartı almaktan başka bir çareniz yok.

Ä°HTÄ°YACINIZI BELÄ°RLEYÄ°N
Eğer sadece kelime işlemci ve benzeri ofis programlarını kullanıyorsanız, çok hızlı bir ekran kartına ihtiyacınız olmaz. Ancak yine de çok zayıf (ve aynı zamanda çok ucuz) bir kart seçmenizi önermiyoruz. Çünkü görüntülenen resim her ne kadar statik görünse de, aslında bilgisayar tarafından devamlı olarak tazelenir. Başka bir deyişle görüntü, bir saniye içerisinde defalarca çizilir. Çizim işleminin başarısı da, büyük oranda monitöre ve ekran kartına bağlıdır. Eğer tazeleme hızı düşük olursa, ekrandaki görüntüde de rahatsız edici titremeler oluşacaktır ve bu titremeler, göz sağlığı açısından oldukça tehlikelidir.

HANGÄ° KARTLAR SATIN ALINABÄ°LÄ°R
Ekran kart satın alırken dikkat etmeniz gereken noktaları iki ana kategoriye ayırabiliriz: Teknik özellikler ve ekstra özellikler.

Teknik özellikler arasında ilk sırayı kullanılan grafik işlemci alıyor. 3D grafikleri çizmekle görevli olan grafik işlemcilerden yukarıda da kısaca bahsetmiştik. Tercihinizi yaparken, ATI ve NVIDIA imzalı grafik işlemcilerden birisini tercih etmek zorundasınız. ATI'nin yeni nesil grafik işlemcileri arasında dikkat çekenler, Radeon 9200, Radeon 9500, Radeon 9600 ve Radeon 9700'dür. NVIDIA ise, yarıştaki varlığını GeForceFX 5200, GeForceFX 5600 ve GeForceFX 5900 gibi grafik işlemcilerle sürdürüyor. Bu noktada bilmeniz gereken, bir kart ne kadar pahalı ise üzerindeki işlemcinin de aynı oranda yüksek olacağıdır. Ancak bazı istisnalar olabileceğini de aklınızdan çıkartmayın.

Dikkat etmeniz gereken diğer bir teknik özellik ise kullanılan bellek miktarıdır. Kısa süre öncesine kadar yoğun olarak gördüğümüz 64 MB kapasiteli bellekler, artık yerlerini 128 MB'a bırakmış durumda. Bugün piyasadaki kartların büyük çoğunluğunun üzerinde 128 MB'lık bellek yongaları görmeniz mümkün. Bu rakam, standart bir kullanıcı için son derece yeterlidir. Ama profesyonel uygulamalarla ilgileniyorsanız, 256 MB'lık kartları tercih etmeniz daha doğru olacaktır.

EKSTRA ÖZELLİKLER
Gelelim ekstra özelliklere... Kart üzerinde bir TV çıkışının bulunmasında büyük yarar var. Bu çıkışın yardımıyla bilgisayarınızı televizyona bağlayabilirsiniz. Peki ama televizyon bağlantısına neden ihtiyaç duyuyoruz? Tabii ki film izlemek için... Eğer bilgisayarınızı TV'ye bağlarsanız, filmleri televizyon kalitesinde ve büyük bir ekranda izlemeniz de mümkün olacaktır. Bu sayede, alacağınız keyfin ne kadar arttığını siz de anlayacaksanız.

EKRAN KARTLARININ KISA TARÄ°HÄ°
Ekran kartlarının geçmişine kısa bir yolculuk yaptığımızda, sahnedeki kahramanların da sürekli olarak değiştiğini görüyoruz. 3 boyutlu grafik kavramı İle tanışmamızı sağlayan ilk şirket 3dfx adını taşıyordu. Şirketin Voodoo İsmi İle satışa sunduğu ekran kartları, uzun süre boyunca bilgisayar kullanıcılarının hayallerini süsledi (resimde gördüğünüz kart). Ancak NVIDlA'nın yarışa dahil olması, 2000'li yıllara girdiğimizde durumun tamamen değişmesine neden oldu.

Bu tarihten sonra, 3dfx giderek güç kaybetmeye başladı ve sonuçta NVIDIA tarafından satın alındı. NVIDIA yarışta yalnız kaldığını düşünürken, bu kez de karşısında ATI'yi buldu. 2 boyutlu grafik döneminin yıldızı olan ancak 3 boyut devrinde bir hayli gerilerde kalan ATI, hızlı İşlemcileri ile NVIDlA'nın en büyük (ve en ciddi) rakibi olmayı başardı. Üstelik bu durum, günümüzde de aynı şekilde devam ediyor.

Peki ama ekran kartı piyasasında sadece İki İsim mi var? Tabii ki hayır... örneğin Matrox, üç monitör destekli kartları İle pazardan pay kapabilmek İçin büyük bir mücadele veriyor. Ancak şirketin yakaladığı başarı, şimdilik ATI ve NVIDlA'nın oldukça gerisinde.